{"id":18350,"date":"2025-09-25T00:05:53","date_gmt":"2025-09-24T22:05:53","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-future.eu\/?p=18350"},"modified":"2025-09-25T00:10:10","modified_gmt":"2025-09-24T22:10:10","slug":"palac-pod-czterema-wiatrami-historia-warszawskiego-palacu-ktory-przetrwal-wojne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-18350-palac-pod-czterema-wiatrami-historia-warszawskiego-palacu-ktory-przetrwal-wojne","title":{"rendered":"Pa\u0142ac Pod Czterema Wiatrami \u2014 historia warszawskiego pa\u0142acu, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 wojn\u0119"},"content":{"rendered":"\n

Jeden z najciekawszych historycznych budynk\u00f3w Warszawy, kt\u00f3rego los odzwierciedla skomplikowan\u0105 histori\u0119 polskiej stolicy. Przez trzy i p\u00f3\u0142 wieku zmienia\u0142 w\u0142a\u015bcicieli, style architektoniczne i funkcje, by\u0142 miejscem spotka\u0144 towarzyskich, hotelem, instytucj\u0105 rz\u0105dow\u0105, a podczas wojny zosta\u0142 zniszczony i odbudowany niemal z ruin, pisze warsaw-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Historia budynku do XX wieku<\/h2>\n\n\n\n

Historia Pa\u0142acu Pod Czterema Wiatrami zaczyna si\u0119 oko\u0142o 1680 roku. Zamawiaj\u0105cym budynek by\u0142 Stanis\u0142aw Kleinpolt \u2014 wysoki urz\u0119dnik i sekretarz kr\u00f3lewski na dworze Jana III Sobieskiego. Architektem by\u0142 prawdopodobnie znany mistrz baroku Tylman van Gameren, kt\u00f3ry pozostawi\u0142 po sobie szereg ikonicznych warszawskich budowli. Ju\u017c po pi\u0119ciu latach pa\u0142ac<\/a> naby\u0142 Jan Dobrogost Krasi\u0144ski, przedstawiciel s\u0142ynnego rodu szlacheckiego, kt\u00f3ry aktywnie wp\u0142ywa\u0142 na \u017cycie polityczne Rzeczypospolitej. Kolejnym w\u0142a\u015bcicielem w 1698 roku zosta\u0142 Andrzej Chryzostom Za\u0142uski, a na pocz\u0105tku XVIII wieku \u2013 biskup p\u0142ocki Andrzej Stanis\u0142aw Kostka Za\u0142uski, znany mecenas i duchowny. Od lat 30. XVIII wieku pa\u0142ac przeszed\u0142 na w\u0142asno\u015b\u0107 Franciszka Maksymiliana Ossoli\u0144skiego, a nast\u0119pnie ksi\u0119cia Micha\u0142a Kazimierza Radziwi\u0142\u0142a.<\/p>\n\n\n\n

W\u0142a\u015bnie w tym okresie budynek przeszed\u0142 gruntown\u0105 przebudow\u0119 w stylu rokoko. Architektem by\u0142 prawdopodobnie Johann Sigmund Deybel, jeden z czo\u0142owych warszawskich artyst\u00f3w tamtych czas\u00f3w. Po rekonstrukcji pa\u0142ac zyska\u0142 dekoracyjny przepych, a jego szczeg\u00f3ln\u0105 ozdob\u0105 sta\u0142y si\u0119 rze\u017aby Czterech Wiatr\u00f3w \u2013 Nota, Boreasza, Zefira i Eurusa, ustawione na s\u0142upach ogrodzenia. Autor tych dzie\u0142 jest nieznany, jednak istniej\u0105 przypuszczenia, \u017ce bra\u0142 on r\u00f3wnie\u017c udzia\u0142 w ozdabianiu s\u0142ynnego Ogrodu Saskiego.<\/p>\n\n\n\n

Kolejna renowacja mia\u0142a miejsce w latach 1769-1771, kiedy posiad\u0142o\u015b\u0107 nale\u017ca\u0142a do bogatego bankiera Piotra Teppera. Rekonstrukcj\u0119 przeprowadzi\u0142 architekt Szymon Bogumi\u0142 Zug, kt\u00f3ry doda\u0142 budynkowi cechy wczesnego klasycyzmu. Rozbudowano prawe skrzyd\u0142o i wzniesiono nowy aneks, kt\u00f3ry zyska\u0142 surow\u0105, klasyczn\u0105 fasad\u0119.<\/p>\n\n\n\n

W 1801 roku pa\u0142ac wystawiono na aukcj\u0119, gdzie naby\u0142 go Karol Fryderyk D\u00fcckert. Przez ca\u0142y XIX wiek pozostawa\u0142 on w\u0142asno\u015bci\u0105 rodziny. W tym czasie budynek zmieni\u0142 swoje przeznaczenie. W latach 1808-1914 dzia\u0142a\u0142 w nim elegancki hotel, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 wa\u017cnym punktem na mapie \u017cycia towarzyskiego Warszawy. Po I wojnie \u015bwiatowej dawny pa\u0142ac straci\u0142 status presti\u017cowego hotelu i stopniowo przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w zwyk\u0142y budynek mieszkalny z mieszkaniami na wynajem. Dopiero w 1927 roku Skarb Pa\u0144stwa naby\u0142 budynek, odrestaurowa\u0142 go i umie\u015bci\u0142 w nim Ministerstwo Pracy i Opieki Spo\u0142ecznej.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Druga wojna \u015bwiatowa i ruina<\/h2>\n\n\n\n

Podczas II wojny \u015bwiatowej Warszawa sta\u0142a si\u0119 aren\u0105 okrutnych walk i masowych zniszcze\u0144. Jednym z najtragiczniejszych moment\u00f3w w historii miasta by\u0142o Powstanie Warszawskie w 1944 roku, kiedy polskie si\u0142y podziemne pr\u00f3bowa\u0142y wyzwoli\u0107 stolic\u0119 spod niemieckiej okupacji. Pomimo heroizmu mieszka\u0144c\u00f3w, powstanie zosta\u0142o st\u0142umione, a wojska niemieckie przyst\u0105pi\u0142y do systematycznego niszczenia zabytk\u00f3w architektonicznych i kulturalnych Warszawy.<\/p>\n\n\n\n

Pa\u0142ac Pod Czterema Wiatrami, kt\u00f3ry w tym czasie pe\u0142ni\u0142 ju\u017c funkcj\u0119 budynku administracyjnego, nie unikn\u0105\u0142 tego losu. Po st\u0142umieniu powstania \u017co\u0142nierze Wehrmachtu i jednostki SS celowo podpalili pa\u0142ac. Ogie\u0144 strawi\u0142 wn\u0119trza, zniszczy\u0142 bogate meble i unikalne elementy dekoracyjne, kt\u00f3re tworzy\u0142y niepowtarzaln\u0105 atmosfer\u0119 rezydencji. Pozosta\u0142y jedynie zw\u0119glone \u015bciany, fragmenty fasady i szcz\u0105tki rze\u017ab. To przest\u0119pstwo by\u0142o cz\u0119\u015bci\u0105 celowej polityki niszczenia Warszawy, kt\u00f3r\u0105 Niemcy chcieli zetrze\u0107 z mapy jako symbol polskiej pa\u0144stwowo\u015bci i kultury. Wraz z innymi pa\u0142acami, ko\u015bcio\u0142ami i dzielnicami mieszkalnymi Pa\u0142ac Pod Czterema Wiatrami sta\u0142 si\u0119 niemym \u015bwiadkiem tragedii, kt\u00f3ra na zawsze wry\u0142a si\u0119 w pami\u0119\u0107 warszawiak\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Odbudowa i wsp\u00f3\u0142czesno\u015b\u0107<\/h2>\n\n\n\n

Po zako\u0144czeniu wojny pojawi\u0142o si\u0119 trudne zadanie \u2014 odbudowa Warszawy z ruin. W pierwszych latach powojennych miasto przypomina\u0142o ogromne pogorzelisko, ale polscy architekci, konserwatorzy i budowniczowie podj\u0119li si\u0119 zadania odtworzenia jego historycznego oblicza. Pa\u0142ac Pod Czterema Wiatrami znalaz\u0142 si\u0119 na li\u015bcie budynk\u00f3w przeznaczonych do rekonstrukcji.<\/p>\n\n\n\n

Odbudowa zosta\u0142a przeprowadzona w latach 1949-1951 pod kierownictwem architekta Ludwika Borowskiego, jednego z czo\u0142owych specjalist\u00f3w tamtych czas\u00f3w. Celem by\u0142o nie tylko zachowanie autentyczno\u015bci zabytku<\/a>, ale tak\u017ce dostosowanie go do nowych potrzeb administracyjnych. Cechy architektoniczne rokoka i klasycyzmu zosta\u0142y odtworzone w takim stopniu, w jakim pozwala\u0142y na to zachowane dokumenty i fragmenty. Fasada zewn\u0119trzna i rze\u017aby \u201eczterech wiatr\u00f3w\u201d odzyska\u0142y sw\u00f3j pierwotny wygl\u0105d, cho\u0107 wn\u0119trza w du\u017cej mierze trzeba by\u0142o tworzy\u0107 od nowa.<\/p>\n\n\n\n

W kolejnych dziesi\u0119cioleciach pa\u0142ac ponownie pe\u0142ni\u0142 funkcje instytucji pa\u0144stwowej. Znajdowa\u0142y si\u0119 tu biura i s\u0142u\u017cby administracyjne, a sam budynek sta\u0142 si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 powojennego odrodzenia stolicy. Szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 rze\u017aby Czterech Wiatr\u00f3w, kt\u00f3re do dzi\u015b zdobi\u0105 ogrodzenie pa\u0142acu. Sta\u0142y si\u0119 one swego rodzaju \u015bwiadkami zmieniaj\u0105cych si\u0119 epok, wojny i odbudowy. W \u015bwiadomo\u015bci wielu Polak\u00f3w te figury symbolizuj\u0105 odporno\u015b\u0107 i niez\u0142omno\u015b\u0107 kultury w obliczu historycznych kataklizm\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jeden z najciekawszych historycznych budynk\u00f3w Warszawy, kt\u00f3rego los odzwierciedla skomplikowan\u0105 histori\u0119 polskiej stolicy. Przez trzy i p\u00f3\u0142 wieku zmienia\u0142 w\u0142a\u015bcicieli, style architektoniczne i funkcje, by\u0142 miejscem spotka\u0144 towarzyskich, hotelem, instytucj\u0105 rz\u0105dow\u0105, a podczas wojny zosta\u0142 zniszczony i odbudowany niemal z ruin, pisze warsaw-future.eu. Historia budynku do XX wieku Historia Pa\u0142acu Pod Czterema Wiatrami zaczyna si\u0119 […]<\/p>\n","protected":false},"author":487,"featured_media":18333,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1117],"tags":[4450,4999,5008,2117,4127,5001,5000,5005,4998,5007,5006,5003,5004,4447,5002],"motype":[1122],"moformat":[3034],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-18350","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-architektura","8":"tag-architektura","9":"tag-barok","10":"tag-dziedzictwo","11":"tag-historia","12":"tag-ii-wojna-swiatowa","13":"tag-klasycyzm","14":"tag-kultura","15":"tag-odbudowa","16":"tag-palac-pod-czterema-wiatrami-3","17":"tag-polska","18":"tag-powstanie-warszawskie","19":"tag-rokoko","20":"tag-sztuka","21":"tag-warszawa","22":"tag-zabytek","23":"motype-eternal","24":"moformat-3034","25":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18350","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/487"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18350"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18350\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18351,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18350\/revisions\/18351"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18333"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18350"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18350"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18350"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=18350"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=18350"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=18350"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}