{"id":18566,"date":"2026-02-10T04:04:11","date_gmt":"2026-02-10T03:04:11","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-future.eu\/?p=18566"},"modified":"2025-10-10T14:00:23","modified_gmt":"2025-10-10T12:00:23","slug":"jak-delta-ksztaltuje-polska-kulture-naukowa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-18566-jak-delta-ksztaltuje-polska-kulture-naukowa","title":{"rendered":"Jak \u201eDelta\u201d kszta\u0142tuje polsk\u0105 kultur\u0119 naukow\u0105"},"content":{"rendered":"\n

Od swojego pierwszego numeru \u201eDelta\u201d sta\u0142a si\u0119 kluczowym elementem polskiej kultury naukowej. Zrodzona w erze entuzjazmu dla edukacji<\/a> i nauki, przetrwa\u0142a dekady zmian, pozostaj\u0105c wierna swojej misji. Magazyn sprawia, \u017ce to, co skomplikowane, staje si\u0119 zrozumia\u0142e, a nauka dost\u0119pna dla ka\u017cdego. Wi\u0119cej na ten temat znajdziesz na warsaw-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Historia powstania i rozwoju magazynu \u201eDelta\u201d<\/h2>\n\n\n\n

Historia \u201eDelty\u201d rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w 1974 roku, chocia\u017c numer pr\u00f3bny ukaza\u0142 si\u0119 ju\u017c 8 grudnia 1973 roku w nak\u0142adzie zaledwie 50 egzemplarzy. Za\u0142o\u017cycielem i pierwszym redaktorem naczelnym zosta\u0142 profesor Marek Kordos \u2013 ceniony historyk i popularyzator matematyki. Postawi\u0142 sobie za cel szerzenie wiedzy w dziedzinach takich jak matematyka, fizyka, astronomia i informatyka. To w\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki jego pasji i zaanga\u017cowaniu, wydawnictwo przeobrazi\u0142o si\u0119 w unikaln\u0105 platform\u0119, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy naukow\u0105 g\u0142\u0119bi\u0119 z przyst\u0119pno\u015bci\u0105 dla szerokiej publiczno\u015bci. Pocz\u0105tkowo wydawane przez Ossolineum, nast\u0119pnie przez Ruch, ostatecznie trafi\u0142o pod skrzyd\u0142a Uniwersytetu Warszawskiego.<\/p>\n\n\n\n

W 1978 roku redakcja \u201eDelty\u201d zainicjowa\u0142a Konkurs Uczniowskich Prac z Matematyki (KUPzM), organizowany wsp\u00f3lnie z Polskim Towarzystwem Matematycznym (PTM). Z czasem konkurs nazwano imieniem Paw\u0142a Doma\u0144skiego. Jego celem by\u0142o zach\u0119cenie zdolnej m\u0142odzie\u017cy szkolnej do samodzielnej pracy naukowo-badawczej. Tematyka prac obejmowa\u0142a niemal wszystkie kluczowe ga\u0142\u0119zie matematyki \u2013 od logiki i teorii mnogo\u015bci, po geometri\u0119, algebr\u0119, analiz\u0119, teori\u0119 graf\u00f3w i rachunek prawdopodobie\u0144stwa. Zwyci\u0119zcy otrzymywali nagrody pieni\u0119\u017cne i medale \u2013 z\u0142ote, srebrne i br\u0105zowe.<\/p>\n\n\n\n

Dla wielu m\u0142odych ludzi udzia\u0142 w KUPzM by\u0142 pierwszym smakiem prawdziwej pracy naukowej, pr\u00f3b\u0105 sformu\u0142owania i zaprezentowania w\u0142asnych, oryginalnych pomys\u0142\u00f3w. Niekt\u00f3rzy z nich osi\u0105gn\u0119li osza\u0142amiaj\u0105ce sukcesy nie tylko w Polsce, ale i na poziomie europejskim. Przyk\u0142adem jest Micha\u0142 Marcinkowski, z\u0142oty medalista KUPzM z 2005 roku, kt\u00f3ry rok p\u00f3\u017aniej zdoby\u0142 pierwsz\u0105 nagrod\u0119 na Konkursie M\u0142odych Naukowc\u00f3w Unii Europejskiej (EUCYS) za badania nad transformacjami geometrycznymi \u0142\u0105cz\u0105cymi proste Eulera i Nagela. Podobny sukces odnios\u0142a Magdalena Bojarska, kt\u00f3ra po srebrnym medalu KUPzM w 2007 roku, wywalczy\u0142a pierwsz\u0105 nagrod\u0119 EUCYS w 2008 roku za prac\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 cyklom Hamiltona w uog\u00f3lnionych grafach Halina.<\/p>\n\n\n\n

Do 2009 roku \u201eDelta\u201d mia\u0142a ju\u017c za sob\u0105 35 lat historii bogatej w odkrycia, tw\u00f3rcze idee i piel\u0119gnowanie m\u0142odych talent\u00f3w. W tym czasie stopniowo wykszta\u0142ca\u0142a si\u0119 jej unikalna struktura, \u0142\u0105cz\u0105ca g\u0142\u0119bi\u0119 temat\u00f3w z zrozumia\u0142\u0105 form\u0105. Przez lata w czasopi\u015bmie pojawia\u0142y si\u0119 sta\u0142e rubryki, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 jego prawdziw\u0105 wizyt\u00f3wk\u0105. W\u015br\u00f3d najpopularniejszych znalaz\u0142y si\u0119 \u201eMa\u0142a Delta\u201d, \u201eDomowe eksperymenty fizyczne\u201d, \u201eLogo-motywy\u201d, \u201ePopatrz w niebo\u201d i \u201eAktualno\u015bci\u201d. Jak wspomina\u0142 profesor Marek Kordos, w tamtych latach nak\u0142ad wynosi\u0142 oko\u0142o 4200 egzemplarzy. Niemal po\u0142owa rozchodzi\u0142a si\u0119 poprzez prenumerat\u0119 i sprzeda\u017c, a reszta by\u0142a rozdawana podczas popularnonaukowych wydarze\u0144.<\/p>\n\n\n\n

W 2023 roku \u201eDelta\u201d \u015bwi\u0119towa\u0142a swoje 50-lecie. Z tej okazji redakcja podj\u0119\u0142a si\u0119 ogromnej pracy archiwizacyjnej, digitalizuj\u0105c wszystkie numery od momentu powstania. Obecny redaktor naczelny, doktor Szymon Charzy\u0144ski z Wydzia\u0142u Fizyki UW, w rozmowie z PAP zaznaczy\u0142, \u017ce nak\u0142ad magazynu wynosi\u0142 w\u00f3wczas oko\u0142o 3000 egzemplarzy. Mimo rozwoju medi\u00f3w cyfrowych, wersja drukowana wci\u0105\u017c ma swoich wiernych fan\u00f3w, kt\u00f3rzy ceni\u0105 j\u0105 za atmosfer\u0119 i tradycj\u0119. Niemniej jednak, wi\u0119kszo\u015b\u0107 czytelnik\u00f3w korzysta obecnie z bezp\u0142atnej wersji online dost\u0119pnej na stronie czasopisma.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Nauka w Polsce<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Uznanie i znaczenie dzia\u0142alno\u015bci magazynu \u201eDelta\u201d<\/h2>\n\n\n\n

Przez p\u00f3\u0142 wieku swojego istnienia \u201eDelta\u201d ugruntowa\u0142a swoj\u0105 pozycj\u0119 jako jeden z najbardziej wp\u0142ywowych i szanowanych magazyn\u00f3w popularnonaukowych w Polsce. Czasopismo utrzymuje sw\u00f3j charakter edukacyjny, kieruj\u0105c si\u0119 przede wszystkim do student\u00f3w, naukowc\u00f3w i uczni\u00f3w szk\u00f3\u0142 \u015brednich \u2013 czyli do tych, kt\u00f3rzy stawiaj\u0105 pierwsze lub ju\u017c pewne kroki w \u015bwiecie nauki. W ka\u017cdym numerze czytelnicy znajd\u0105 oryginalne artyku\u0142y, zadania, recenzje, notatki naukowe i ciekawostki z matematyki, fizyki, informatyki, astronomii, a czasem tak\u017ce biologii czy dziedzin pokrewnych. W\u015br\u00f3d autor\u00f3w s\u0105 wyk\u0142adowcy uniwersyteccy, badacze, nauczyciele, studenci, a nawet utalentowani uczniowie. W 2024 roku \u201eDelta\u201d zosta\u0142a nagrodzona Nagrod\u0105 G\u0142\u00f3wn\u0105 w konkursie \u201ePopularyzator Nauki\u201d, organizowanym przez Polsk\u0105 Agencj\u0119 Prasow\u0105 (PAP) we wsp\u00f3\u0142pracy z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wy\u017cszego (MNiSW).<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Archiwum Allegro<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od swojego pierwszego numeru \u201eDelta\u201d sta\u0142a si\u0119 kluczowym elementem polskiej kultury naukowej. Zrodzona w erze entuzjazmu dla edukacji i nauki, przetrwa\u0142a dekady zmian, pozostaj\u0105c wierna swojej misji. Magazyn sprawia, \u017ce to, co skomplikowane, staje si\u0119 zrozumia\u0142e, a nauka dost\u0119pna dla ka\u017cdego. Wi\u0119cej na ten temat znajdziesz na warsaw-future.eu. Historia powstania i rozwoju magazynu \u201eDelta\u201d Historia […]<\/p>\n","protected":false},"author":448,"featured_media":18555,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1114],"tags":[5237,5195,5192,5191,5234,5233,5238,5235,5236,5239],"moimportance":[30,33],"motype":[1122],"moformat":[18],"class_list":{"0":"post-18566","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-sfera-it","8":"tag-delta-3","9":"tag-czasopismo-naukowe","10":"tag-komputeryzacja-polski","11":"tag-komputeryzacja-warszawy","12":"tag-kupzm-3","13":"tag-magazyn-it","14":"tag-marek-kordos-3","15":"tag-mnisw-3","16":"tag-pap-3","17":"tag-szymon-charzynski","18":"moimportance-golovna-novyna","19":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","20":"motype-eternal","21":"moformat-vlasna"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18566","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/448"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18566"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18566\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18573,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18566\/revisions\/18573"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18555"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18566"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18566"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18566"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=18566"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=18566"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=18566"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}