{"id":18980,"date":"2026-04-15T22:12:46","date_gmt":"2026-04-15T20:12:46","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-future.eu\/?p=18980"},"modified":"2026-04-16T09:38:57","modified_gmt":"2026-04-16T07:38:57","slug":"barbara-brukalska-pierwsza-profesor-architektury-w-polsce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-18980-barbara-brukalska-pierwsza-profesor-architektury-w-polsce","title":{"rendered":"Barbara Brukalska \u2014 pierwsza profesor architektury w Polsce"},"content":{"rendered":"\n<p>W latach 20. XX wieku Warszawa przechodzi\u0142a g\u0142\u0119bok\u0105 transformacj\u0119, nap\u0119dzan\u0105 odzyskaniem przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 roku. Cho\u0107 kobiety zyska\u0142y prawo g\u0142osu, \u015bwiat akademicki nie spieszy\u0142 si\u0119 z otwarciem dla nich swoich drzwi. Architektura by\u0142a w\u00f3wczas postrzegana jako domena typowo m\u0119ska.<\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy Barbara Brukalska po raz pierwszy pojawi\u0142a si\u0119 na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, nie potraktowano jej powa\u017cnie. Pierwszy rok studi\u00f3w sp\u0119dzi\u0142a jako <strong>wolna s\u0142uchaczka<\/strong>. Jednak zaledwie dwie dekady p\u00f3\u017aniej ta ambitna kobieta zosta\u0142a <strong>pierwsz\u0105 profesork\u0105 architektury w historii kraju<\/strong>. O walce Barbary Brukalskiej z konserwatywnym \u015brodowiskiem zawodowym, jej nowatorskiej wizji mieszkalnictwa spo\u0142ecznego oraz unikalnej filozofii projektowania przeczytacie w tym materiale na <a href=\"http:\/\/warsaw-future.eu\" data-type=\"link\" data-id=\"warsaw-future.eu\">warsaw-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_68_1 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a1570ff32aba\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a1570ff32aba\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-18980-barbara-brukalska-pierwsza-profesor-architektury-w-polsce\/#Walka_o_prawo_do_bycia_architektka\" title=\"Walka o prawo do bycia architektk\u0105\">Walka o prawo do bycia architektk\u0105<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-18980-barbara-brukalska-pierwsza-profesor-architektury-w-polsce\/#Funkcjonalnosc_ponad_estetyke\" title=\"Funkcjonalno\u015b\u0107 ponad estetyk\u0119\">Funkcjonalno\u015b\u0107 ponad estetyk\u0119<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-18980-barbara-brukalska-pierwsza-profesor-architektury-w-polsce\/#Nowe_spojrzenie_na_organizacje_kuchni\" title=\"Nowe spojrzenie na organizacj\u0119 kuchni\">Nowe spojrzenie na organizacj\u0119 kuchni<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-18980-barbara-brukalska-pierwsza-profesor-architektury-w-polsce\/#Konflikt_z_systemem_i_intelektualny_opor\" title=\"Konflikt z systemem i intelektualny op\u00f3r\">Konflikt z systemem i intelektualny op\u00f3r<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-18980-barbara-brukalska-pierwsza-profesor-architektury-w-polsce\/#Cena_niepokornosci\" title=\"Cena niepokorno\u015bci\">Cena niepokorno\u015bci<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Walka_o_prawo_do_bycia_architektka\"><\/span>Walka o prawo do bycia architektk\u0105<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Barbara Soko\u0142owska, kt\u00f3ra po \u015blubie przyj\u0119\u0142a nazwisko Brukalska, urodzi\u0142a si\u0119 4 grudnia 1899 roku w Brze\u017acach na Mazowszu. Jej matka, uzdolniona artystycznie, uczy\u0142a j\u0119zyka polskiego dzieci, kt\u00f3re nie mia\u0142y dost\u0119pu do edukacji. Niestety zmar\u0142a, gdy Barbara mia\u0142a zaledwie 7 lat. Ojciec architektki, absolwent Instytutu Gospodarstwa Wiejskiego i Le\u015bnictwa w Pu\u0142awach, zajmowa\u0142 si\u0119 profesjonaln\u0105 upraw\u0105 warzyw.<\/p>\n\n\n\n<p>Zanim Brukalska wybra\u0142a architektur\u0119, kszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w zakresie rolnictwa i ogrodnictwa w Pu\u0142awach. Zdobyta tam wiedza o ro\u015blinno\u015bci i krajobrazie mia\u0142a w przysz\u0142o\u015bci kluczowy wp\u0142yw na jej podej\u015bcie do projektowania przestrzeni.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1921 roku Barbara wst\u0105pi\u0142a w mury Politechniki Warszawskiej. Wydzia\u0142 Architektury uchodzi\u0142 w\u00f3wczas za jeden z najbardziej post\u0119powych w Europie \u2013 kobiety przyjmowano tam ju\u017c od 1915 roku. Formalna otwarto\u015b\u0107 nie oznacza\u0142a jednak pe\u0142nej r\u00f3wno\u015bci. Na pocz\u0105tku Brukalska mog\u0142a jedynie uczestniczy\u0107 w wyk\u0142adach bez oficjalnego statusu studentki. Jak zauwa\u017ca badaczka polskiego modernizmu, Marta Le\u015bniakowska, wi\u0119kszo\u015b\u0107 pierwszych architektem pracowa\u0142a w tandemach z m\u0119\u017cczyznami \u2013 tylko w ten spos\u00f3b ich g\u0142os m\u00f3g\u0142 zosta\u0107 us\u0142yszany.<\/p>\n\n\n\n<p>To w\u0142a\u015bnie na uczelni Barbara pozna\u0142a Stanis\u0142awa Brukalskiego, absolwenta Politechniki Mediola\u0144skiej. W 1925 roku zostali ma\u0142\u017ce\u0144stwem. Od samego pocz\u0105tku Barbara odrzuca\u0142a jednak tradycyjn\u0105 rol\u0119 \u201e\u017cony <a href=\"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/eternal-sciezka-zycia-wybitnego-architekta-warszawy-bogdana-pniewskiego\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/iwarsaw.eu\/pl\/eternal-sciezka-zycia-wybitnego-architekta-warszawy-bogdana-pniewskiego\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">architekta<\/a>\u201d. Konsekwentnie podkre\u015bla\u0142a, \u017ce <strong>nie jest asystentk\u0105 m\u0119\u017ca, lecz jego pe\u0142noprawn\u0105 partnerk\u0105<\/strong>, wsp\u00f3\u0142odpowiedzialn\u0105 za koncepcje, decyzje i realizacj\u0119 ka\u017cdego projektu.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1768\" height=\"1356\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-9.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18943\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-9.jpeg 1768w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-9-300x230.jpeg 300w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-9-768x589.jpeg 768w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-9-1536x1178.jpeg 1536w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-9-696x534.jpeg 696w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-9-1068x819.jpeg 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1768px) 100vw, 1768px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Funkcjonalnosc_ponad_estetyke\"><\/span>Funkcjonalno\u015b\u0107 ponad estetyk\u0119<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Barbara by\u0142a zafascynowana ideami Le Corbusiera \u2013 jednego z najbardziej wp\u0142ywowych <a href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-18879-stefan-kurylowicz-architekt-ktory-odmienil-oblicze-warszawy\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-18879-stefan-kurylowicz-architekt-ktory-odmienil-oblicze-warszawy\">architekt\u00f3w<\/a> XX wieku i pioniera modernizmu, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142, \u017ce architektura musi by\u0107 przede wszystkim funkcjonalna i s\u0142u\u017cy\u0107 cz\u0142owiekowi. Na jej warsztat wp\u0142yn\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c nurt De Stijl \u2013 holenderska grupa artystyczna d\u0105\u017c\u0105ca do maksymalnej prostoty, czystej geometrii i ca\u0142kowitej rezygnacji z dekoracji.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wnym poligonem do\u015bwiadczalnym dla ich awangardowych pomys\u0142\u00f3w sta\u0142 si\u0119 warszawski <strong>\u017boliborz<\/strong>. W 1927 roku ma\u0142\u017ce\u0144stwo Brukalskich rozpocz\u0119\u0142o projektowanie kolonii dla Warszawskiej Sp\u00f3\u0142dzielni Mieszkaniowej, oferuj\u0105c mieszka\u0144com standard \u017cycia dot\u0105d niespotykany.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><th>Rozwi\u0105zanie<\/th><th>Opis i przeznaczenie funkcjonalne<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td>P\u0142askie dachy-tarasy<\/td><td>Tworzy\u0142y dodatkow\u0105 przestrze\u0144 rekreacyjn\u0105 dla mieszka\u0144c\u00f3w, s\u0142u\u017c\u0105c\u0105 wypoczynkowi i uprawianiu sportu.<\/td><\/tr><tr><td>Okna wst\u0119gowe<\/td><td>D\u0142ugie, ci\u0105g\u0142e pasy przeszkle\u0144 zapewnia\u0142y maksymalne i r\u00f3wnomierne do\u015bwietlenie pomieszcze\u0144 \u015bwiat\u0142em dziennym.<\/td><\/tr><tr><td>Komfort bytowy<\/td><td>Wprowadzenie centralnego ogrzewania i bie\u017c\u0105cej gor\u0105cej wody w ka\u017cdym mieszkaniu \u2013 w robotniczej dzielnicy lat 30. by\u0142 to <strong>prze\u0142om cywilizacyjny<\/strong>.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>W\u0142asny dom przy ulicy Niegolewskiego Barbara i Stanis\u0142aw r\u00f3wnie\u017c zaprojektowali w duchu De Stijl i Le Corbusiera. Ich willa sta\u0142a si\u0119 jedn\u0105 z <strong>pierwszych awangardowych budowli w Polsce<\/strong>. Dom Brukalskich tak bardzo wyprzedzi\u0142 swoj\u0105 epok\u0119, \u017ce w 1973 roku zosta\u0142 oficjalnie uznany za zabytek architektury.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1860\" height=\"1510\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-10.jpeg\" alt=\"Dom Brukalskich\" class=\"wp-image-18949\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-10.jpeg 1860w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-10-300x244.jpeg 300w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-10-768x623.jpeg 768w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-10-1536x1247.jpeg 1536w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-10-696x565.jpeg 696w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-10-1068x867.jpeg 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1860px) 100vw, 1860px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Dom Brukalskich<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Nowe_spojrzenie_na_organizacje_kuchni\"><\/span>Nowe spojrzenie na organizacj\u0119 kuchni<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Kuchnia Brukalskiej<\/strong> to najbardziej rewolucyjny wynalazek architektki, kt\u00f3ry na sta\u0142e wszed\u0142 do podr\u0119cznik\u00f3w. Tradycyjnie kuchnia by\u0142a pomieszczeniem odizolowanym, zamkni\u0119tym i cz\u0119sto ciemnym. Barbara zaproponowa\u0142a w\u0142\u0105czenie jej do przestrzeni mieszkalnej, integruj\u0105c j\u0105 z salonem lub pokojem dziennym.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-table\"><table class=\"has-fixed-layout\"><thead><tr><th>Rozwi\u0105zanie<\/th><th>Istota i znaczenie innowacji<\/th><\/tr><\/thead><tbody><tr><td><strong>Ci\u0105g ergonomiczny<\/strong><\/td><td>Ustawienie kuchenki, zlewu i blatu w jednej linii wewn\u0105trz wn\u0119ki o wymiarach 2,2 m na 1,37 m. Pozwala\u0142o to na prac\u0119 bez zb\u0119dnych ruch\u00f3w \u2013 na zasadzie <strong>kuchennego ta\u015bmoci\u0105gu<\/strong>.<\/td><\/tr><tr><td><strong>Zabudowa pod sufit<\/strong><\/td><td>Wykorzystanie szafek zajmuj\u0105cych ca\u0142\u0105 wysoko\u015b\u0107 \u015bciany. Pozwoli\u0142o to na maksymalnie efektywne wykorzystanie ka\u017cdego centymetra i unikni\u0119cie zagracenia przestrzeni.<\/td><\/tr><tr><td><strong>Kuchnia otwarta<\/strong><\/td><td>Brak \u015bciany dzia\u0142owej sprawi\u0142, \u017ce osoba przygotowuj\u0105ca posi\u0142ki nie by\u0142a izolowana. Codzienne obowi\u0105zki stawa\u0142y si\u0119 elementem wsp\u00f3lnego \u017cycia rodzinnego i interakcji.<\/td><\/tr><\/tbody><\/table><\/figure>\n\n\n\n<p>Brukalska zmieni\u0142a nie tylko rzut mieszkania, ale samo postrzeganie domowej codzienno\u015bci. Dzi\u0119ki jej podej\u015bciu gotowanie przesta\u0142o by\u0107 sfer\u0105 s\u0142u\u017cebn\u0105 i izolowan\u0105 rutyn\u0105, staj\u0105c si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 nowoczesnego, ergonomicznego stylu \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1276\" height=\"850\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-11.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18952\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-11.jpeg 1276w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-11-300x200.jpeg 300w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-11-768x512.jpeg 768w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-11-696x464.jpeg 696w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-11-1068x711.jpeg 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1276px) 100vw, 1276px\" \/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Kuchnia Brukalskiej, makieta w skali 1:1, stworzona na wystaw\u0119 \u201ePrzysz\u0142o\u015b\u0107 b\u0119dzie inna. Wizje i praktyki modernizacji spo\u0142ecznej po 1918 roku\u201d<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Konflikt_z_systemem_i_intelektualny_opor\"><\/span>Konflikt z systemem i intelektualny op\u00f3r<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Rok 1948 przyni\u00f3s\u0142 Brukalskiej wielki triumf. Otrzymuj\u0105c tytu\u0142 profesora Politechniki Warszawskiej, zosta\u0142a <strong>pierwsz\u0105 kobiet\u0105 w historii Polski na czele katedry architektury<\/strong>. Jednak w tym samym czasie nad Europ\u0105 Wschodni\u0105 zapada\u0142a kurtyna socrealizmu. W\u0142adza domaga\u0142a si\u0119 architektury \u201enarodowej w formie\u201d, co w praktyce oznacza\u0142o porzucenie lekkiego betonu i funkcjonalizmu na rzecz:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>ci\u0119\u017ckich kolumnad;<\/li>\n\n\n\n<li>barokowych sztukaterii;<\/li>\n\n\n\n<li>pompatycznych fasad imituj\u0105cych dawne pa\u0142ace.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Brukalska traktowa\u0142a te wytyczne jako estetyczny b\u0142\u0105d. W samym \u015brodku ideologicznej presji, w 1948 roku, wyda\u0142a swoj\u0105 najwa\u017cniejsz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119: <strong>\u201eZasady projektowania osiedli mieszkaniowych\u201d<\/strong>. Praca ta sta\u0142a si\u0119 jej g\u0142\u00f3wnym manifestem naukowym. W ksi\u0105\u017cce <a href=\"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal-7424-historia-zycia-architektki-haliny-skibniewskiej\" data-type=\"link\" data-id=\"https:\/\/warsawka.eu\/pl\/eternal-7424-historia-zycia-architektki-haliny-skibniewskiej\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">architektka<\/a> usystematyzowa\u0142a swoje do\u015bwiadczenie i przedstawi\u0142a wizj\u0119 mieszkania przysz\u0142o\u015bci. W\u015br\u00f3d wa\u017cnych aspekt\u00f3w, kt\u00f3re poruszy\u0142a Brukalska, znalaz\u0142y si\u0119:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li><strong>Psychologi\u0119 spo\u0142eczn\u0105<\/strong> \u2013 jako pierwsza szczeg\u00f3\u0142owo opisa\u0142a, jak architektura wp\u0142ywa na relacje s\u0105siedzkie i samopoczucie cz\u0142owieka w mie\u015bcie.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Naukow\u0105 ergonomi\u0119<\/strong> \u2013 zawar\u0142a wyliczenia pomagaj\u0105ce racjonalizowa\u0107 obowi\u0105zki domowe, by mieszka\u0144cy mieli wi\u0119cej czasu na edukacj\u0119 i odpoczynek.<\/li>\n\n\n\n<li><strong>Miasto jako \u017cywy organizm<\/strong> \u2013 nalega\u0142a na znaczenie zieleni, plac\u00f3w zabaw i s\u0142o\u0144ca, sprzeciwiaj\u0105c si\u0119 budowie mrocznych kamienic-studni.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Ksi\u0105\u017cka by\u0142a form\u0105 cichego oporu. Podczas gdy w\u0142adze kaza\u0142y budowa\u0107 propagandowe dekoracje, Brukalska uczy\u0142a student\u00f3w, jak tworzy\u0107 przestrzenie godne cz\u0142owieka.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Cena_niepokornosci\"><\/span>Cena niepokorno\u015bci<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Z powodu odmowy gloryfikowania socrealizmu, Barbara zacz\u0119\u0142a by\u0107 odsuwana od wielkich projekt\u00f3w pa\u0144stwowych. Zarzucano jej kosmopolityzm i nadmiern\u0105 fascynacj\u0119 ideami Zachodu. Jednak jej autorytet by\u0142 tak pot\u0119\u017cny, \u017ce ca\u0142kowite wyeliminowanie jej z \u017cycia zawodowego okaza\u0142o si\u0119 niemo\u017cliwe.<\/p>\n\n\n\n<p>Architektka odnalaz\u0142a now\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 w <strong>konserwacji zabytk\u00f3w<\/strong>, udowadniaj\u0105c, \u017ce modernista potrafi z najwy\u017cszym szacunkiem podchodzi\u0107 do historii. Do jej najwa\u017cniejszych prac z tego okresu nale\u017c\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>rekonstrukcja Pa\u0142acu Czapskich w Warszawie;<\/li>\n\n\n\n<li>projekt osiedla Ok\u0119cie, gdzie stara\u0142a si\u0119 przemyci\u0107 zasady funkcjonalizmu mimo sztywnych ogranicze\u0144 systemowych.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p>Mimo ideologicznych konflikt\u00f3w Brukalska pozosta\u0142a g\u0142osem sumienia polskiej architektury. Jej publikacje sta\u0142y si\u0119 fundamentem dla kolejnych pokole\u0144 projektant\u00f3w, kt\u00f3rzy po upadku stalinizmu powr\u00f3cili do idei nowoczesno\u015bci, kt\u00f3re ona krzewi\u0142a ju\u017c w latach 20.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1540\" height=\"1146\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-12.jpeg\" alt=\"\" class=\"wp-image-18955\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-12.jpeg 1540w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-12-300x223.jpeg 300w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-12-768x572.jpeg 768w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-12-1536x1143.jpeg 1536w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-12-696x518.jpeg 696w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2026\/04\/image-12-1068x795.jpeg 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1540px) 100vw, 1540px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Barbara Brukalska zmar\u0142a w 1980 roku. Przez d\u0142ugi czas jej wk\u0142ad by\u0142 przemilczany \u2013 najpierw przez cenzur\u0119, p\u00f3\u017aniej przez og\u00f3ln\u0105 tendencj\u0119 do pomijania kobiet w historii. W XXI wieku jej dziedzictwo prze\u017cywa <strong>prawdziwy renesans<\/strong>. Rozwi\u0105zania Brukalskiej, kt\u00f3re niegdy\u015b by\u0142y radykalnym eksperymentem, dzi\u015b stanowi\u0105 standard w mieszkaniach milion\u00f3w ludzi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>W latach 20. XX wieku Warszawa przechodzi\u0142a g\u0142\u0119bok\u0105 transformacj\u0119, nap\u0119dzan\u0105 odzyskaniem przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 roku. Cho\u0107 kobiety zyska\u0142y prawo g\u0142osu, \u015bwiat akademicki nie spieszy\u0142 si\u0119 z otwarciem dla nich swoich drzwi. Architektura by\u0142a w\u00f3wczas postrzegana jako domena typowo m\u0119ska. Kiedy Barbara Brukalska po raz pierwszy pojawi\u0142a si\u0119 na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej, nie [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":453,"featured_media":18946,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1117],"tags":[5764,5770,5771,5762,5765,5772,5655,5763,5773,5766,5775,5760,5769,5761,5768,5777,5776,5767,5774],"motype":[1122],"moformat":[22],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-18980","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-architektura","8":"tag-architektura-awangardowa","9":"tag-architektura-modernistyczna","10":"tag-architektura-xx-wieku","11":"tag-barbara-brukalska-2","12":"tag-budownictwo-spoldzielcze","13":"tag-ergonomia-kuchni","14":"tag-funkcjonalizm","15":"tag-historia-architektury-polski","16":"tag-kobiety-w-architekturze","17":"tag-kuchnia-brukalskiej","18":"tag-mieszkalnictwo-spoleczne","19":"tag-modernizm-w-polsce","20":"tag-otwarta-kuchnia","21":"tag-polska-architektka","22":"tag-styl-de-stijl","23":"tag-urbanistyka-warszawy","24":"tag-wnetrza-malych-mieszkan","25":"tag-wplyw-le-corbusiera","26":"tag-zoliborz-warszawa","27":"motype-eternal","28":"moformat-longrid-korotka","29":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18980","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/453"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=18980"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18980\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":18981,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/18980\/revisions\/18981"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/18946"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=18980"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=18980"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=18980"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=18980"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=18980"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=18980"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}