{"id":3081,"date":"2023-01-25T10:10:06","date_gmt":"2023-01-25T09:10:06","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-future.eu\/?p=3081"},"modified":"2023-01-25T10:10:26","modified_gmt":"2023-01-25T09:10:26","slug":"historia-powstania-pierwszego-tramwaju-w-warszawie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-historia-powstania-pierwszego-tramwaju-w-warszawie","title":{"rendered":"Historia powstania pierwszego tramwaju w Warszawie"},"content":{"rendered":"\n<p>Spaceruj\u0105c po Warszawie nie spos\u00f3b nie zauwa\u017cy\u0107 tor\u00f3w tramwajowych ci\u0105gn\u0105cych si\u0119 ulicami miasta oraz ogromnej ilo\u015bci kolorowych tramwaj\u00f3w, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia polskiej stolicy. Wszyscy korzystamy z transportu publicznego, ale rzadko zastanawiamy si\u0119, jak powsta\u0142. Historia tramwaj\u00f3w warszawskich zacz\u0119\u0142a si\u0119 kilka wiek\u00f3w temu i przesz\u0142a w tym czasie przez wiele zmian, a tak\u017ce mia\u0142 miejsce jej szybki rozw\u00f3j &#8211; podaje <a href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/\">warsaw-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak rozwija\u0142a si\u0119 komunikacja tramwajowa w Warszawie? Kiedy i w jaki spos\u00f3b pojawi\u0142a si\u0119 po raz pierwszy? Jak wygl\u0105da\u0142 dawny warszawski tramwaj? W naszym artykule odpowiemy na te pytania, jak r\u00f3wnie\u017c opowiemy o najciekawszych faktach z historii tramwaj\u00f3w w stolicy.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_68_1 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a1b99982692e\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a1b99982692e\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-historia-powstania-pierwszego-tramwaju-w-warszawie\/#Pojawienie_sie_tramwajow_w_Warszawie\" title=\"Pojawienie si\u0119 tramwaj\u00f3w w Warszawie\">Pojawienie si\u0119 tramwaj\u00f3w w Warszawie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-historia-powstania-pierwszego-tramwaju-w-warszawie\/#Rola_Towarzystwa_Belgijskiego_w_rozwoju_tramwajow_w_Warszawie\" title=\"Rola Towarzystwa Belgijskiego w rozwoju tramwaj\u00f3w w Warszawie\">Rola Towarzystwa Belgijskiego w rozwoju tramwaj\u00f3w w Warszawie<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-historia-powstania-pierwszego-tramwaju-w-warszawie\/#Jak_wygladaly_pierwsze_tramwaje_w_Warszawie\" title=\"Jak wygl\u0105da\u0142y pierwsze tramwaje w Warszawie?\">Jak wygl\u0105da\u0142y pierwsze tramwaje w Warszawie?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-historia-powstania-pierwszego-tramwaju-w-warszawie\/#Warszawskie_tramwaje_w_okresie_miedzywojennym\" title=\"Warszawskie tramwaje w okresie mi\u0119dzywojennym\">Warszawskie tramwaje w okresie mi\u0119dzywojennym<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-historia-powstania-pierwszego-tramwaju-w-warszawie\/#Okres_okupacji\" title=\"Okres okupacji\">Okres okupacji<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-historia-powstania-pierwszego-tramwaju-w-warszawie\/#Powojenny_okres_historii_tramwajow_w_Warszawie\" title=\"Powojenny okres historii tramwaj\u00f3w w Warszawie\">Powojenny okres historii tramwaj\u00f3w w Warszawie<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pojawienie_sie_tramwajow_w_Warszawie\"><\/span>Pojawienie si\u0119 tramwaj\u00f3w w Warszawie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"720\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-17.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3082\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-17.png 1024w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-17-300x211.png 300w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-17-768x540.png 768w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-17-696x489.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Czy wiesz, \u017ce tramwaje w Warszawie pojawi\u0142y si\u0119 wcze\u015bniej ni\u017c autobusy? Historia sto\u0142ecznych tramwaj\u00f3w rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 kilka wiek\u00f3w temu, a mianowicie w dniu 11 grudnia 1866 roku. Interesuj\u0105ce jest to, jak wygl\u0105da\u0142a stara trasa tramwajowa i sama komunikacja. Historia warszawskiego tramwaju jest zwi\u0105zana z uruchomieniem pierwszej 6-kilometrowej linii tramwaju konnego, kt\u00f3ra po\u0142\u0105czy\u0142a Dworzec Wiede\u0144ski z Dworcem Petersburskim. Pierwszy tor tramwajowy w Warszawie powsta\u0142 z inicjatywy G\u0142\u00f3wnego Towarzystwa Rosyjskich Dr\u00f3g \u017belaznych. Pierwszy tramwaj kursowa\u0142 przez kilka centralnych ulic Warszawy i m\u00f3g\u0142 pomie\u015bci\u0107 30 pasa\u017cer\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Rola_Towarzystwa_Belgijskiego_w_rozwoju_tramwajow_w_Warszawie\"><\/span>Rola Towarzystwa Belgijskiego w rozwoju tramwaj\u00f3w w Warszawie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"658\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-18.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3085\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-18.png 1024w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-18-300x193.png 300w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-18-768x494.png 768w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-18-696x447.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Pod koniec XIX wieku Magistrat warszawski podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o utworzeniu odr\u0119bnej sieci tramwajowej. Dlatego w 1881 roku znana belgijska firma Soci\u00e9t\u00e9 G\u00e9n\u00e9rale de Tramways Varsoviens rozpocz\u0119\u0142a budow\u0119 pierwszej miejskiej linii tramwajowej. Przeznaczono j\u0105 wy\u0142\u0105cznie do przewozu pasa\u017cer\u00f3w i bieg\u0142a od ulicy Nalewki do ulicy Ujazdowskiej. Pierwsza linia belgijska w Warszawie zosta\u0142a uruchomiona 18 pa\u017adziernika 1881 roku. By\u0142a jednotorowa, a same tramwaje kursowa\u0142y przez miasto codziennie od 8 do 22.<\/p>\n\n\n\n<p>Po pewnym czasie linia zosta\u0142a znacznie rozbudowana i udoskonalona. Nie ma w tym nic dziwnego, poniewa\u017c tramwaje cieszy\u0142y si\u0119 ogromn\u0105 popularno\u015bci\u0105 w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy. By\u0142a to praktycznie jedyna forma komunikacji miejskiej w mie\u015bcie, poniewa\u017c autobusy uruchomiono znacznie p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n\n\n\n<p>W kolejnych latach Towarzystwo Belgijskie w Warszawie rozwija\u0142o swoj\u0105 sie\u0107. Ju\u017c w 1882 roku powsta\u0142y tory kolejowe, a sam tramwaj straci\u0142 swoje pierwotne przeznaczenie, gdy\u017c zacz\u0105\u0142 by\u0107 wykorzystywany nie tylko do przewozu obywateli.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1883 roku dokonano reorganizacji ruchu tramwajowego w Warszawie. Ju\u017c w tym roku sie\u0107 tramwajowa stolicy Polski mia\u0142a 22 kilometry i liczy\u0142a ponad 80 tramwaj\u00f3w. Obs\u0142ugiwa\u0142y 11 linii tramwajowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Z kolei w 1899 roku sie\u0107 tramwajowa mia\u0142a ju\u017c 30 kilometr\u00f3w i liczy\u0142a ponad 200 tramwaj\u00f3w. Warszawa naby\u0142a jeszcze 17 linii tramwajowych, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej przekaza\u0142a prywatnej firmie kierowanej przez znanego \u0142\u00f3dzkiego aptekarza Maurycego Spokornego.<\/p>\n\n\n\n<p>Modernizacj\u0119 linii tramwajowych rozpocz\u0119to w 1908 roku, kiedy to miasto powierzy\u0142o je firmie Siemens &amp; Halske. Nast\u0119pnie tramwaje konne zosta\u0142y zast\u0105pione elektrycznymi, co znacz\u0105co zmieni\u0142o jako\u015b\u0107 sto\u0142ecznego \u015brodka transportu, kt\u00f3ry na co dzie\u0144 s\u0142u\u017cy\u0142 wi\u0119kszo\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w miasta.<\/p>\n\n\n\n<p>W zwi\u0105zku z tym w 1908 roku uruchomiono pierwsz\u0105 warszawsk\u0105 elektrowni\u0119 tramwajow\u0105, a kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej przez miasto przejecha\u0142 pierwszy tramwaj elektryczny, kursuj\u0105cy od ulicy Krasi\u0144skiego do placu Unii Lubelskiej. Ju\u017c w 1911 roku liczba pasa\u017cer\u00f3w korzystaj\u0105cych z warszawskich tramwaj\u00f3w wzros\u0142a do 76 mln (jeszcze w 1908 roku by\u0142o ich 42 mln).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_wygladaly_pierwsze_tramwaje_w_Warszawie\"><\/span>Jak wygl\u0105da\u0142y pierwsze tramwaje w Warszawie?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>Pierwsze tramwaje stolicy mia\u0142y kolorowy wygl\u0105d: widnia\u0142y na nich herb miasta z Syren\u0105 pod koron\u0105. Pod herbem znajdowa\u0142o si\u0119 uskrzydlone ko\u0142o, kt\u00f3re by\u0142o symbolem komunikacji kolejowej oraz wi\u0105zka promieni &#8211; symbol elektryczno\u015bci. Syrena by\u0142a r\u00f3wnie\u017c przedstawiana na zajezdniach tramwajowych.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Warszawskie_tramwaje_w_okresie_miedzywojennym\"><\/span>Warszawskie tramwaje w okresie mi\u0119dzywojennym<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p>W Warszawie w dniu 24 lipca 1919 roku powo\u0142ano now\u0105 lokaln\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119 Tramwaje Miejskie, kt\u00f3ra zapocz\u0105tkowa\u0142a uruchomienie pierwszych linii nocnych. Uruchomiono je w dniu 31 grudnia 1921 roku. Trasa bieg\u0142a od placu Zbawiciela do placu Teatralnego w Warszawie. W okresie mi\u0119dzywojennym warszawskie tramwaje i ich linie nie ulega\u0142y gwa\u0142townym zmianom, kt\u00f3re nast\u0105pi\u0142y wraz z okupacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Okres_okupacji\"><\/span>Okres okupacji<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"620\" height=\"379\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-19.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3088\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-19.png 620w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-19-300x183.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 620px) 100vw, 620px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>W czasie obrony Warszawy, a szczeg\u00f3lnie we wrze\u015bniu 1939 roku zniszczeniu uleg\u0142a prawie ca\u0142a sie\u0107 trakcyjna. Miasto zosta\u0142o praktycznie zniszczone, z tego powodu uszkodzone zosta\u0142y te\u017c linie tramwajowe. Z 400 tramwaj\u00f3w tylko 100 nadawa\u0142o si\u0119 do u\u017cytku, a taka liczba by\u0142a katastrofalnie niewystarczaj\u0105ca, aby obs\u0142u\u017cy\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w miasta.<\/p>\n\n\n\n<p>Mimo znacznych zniszcze\u0144 w 1939 roku uruchomiono komunikacj\u0119 tramwajow\u0105, a pod koniec roku w Warszawie kursowa\u0142o ju\u017c 10 linii tramwajowych. W po\u0142owie 1940 roku w stolicy Polski pracowa\u0142o ponad 600 wagon\u00f3w tramwajowych. Co wa\u017cne, w czasie wojny liczba pasa\u017cer\u00f3w, wybieraj\u0105cych podr\u00f3\u017ce tramwajami, tak\u017ce znacznie wzros\u0142a. Podczas II wojny \u015bwiatowej tramwaje w Warszawie zast\u0105pi\u0142y wszystkie \u015brodki transportu publicznego, kt\u00f3re funkcjonowa\u0142y w\u00f3wczas w mie\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n<p>W czasie okupacji miasta tramwaje by\u0142y przepe\u0142nione pasa\u017cerami. Ludzie je\u017adzili na schodach, siadali na zderzakach i czepiali si\u0119 zewn\u0119trznych element\u00f3w wagon\u00f3w. W zwi\u0105zku z piln\u0105 potrzeb\u0105 zminimalizowania zu\u017cycia energii elektrycznej w stolicy zablokowano wy\u017csze biegi tramwaj\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Okres okupacji niemieckiej wp\u0142yn\u0105\u0142 na wszystkie sfery \u017cycia warszawiak\u00f3w. We wrze\u015bniu 1940 roku wprowadzono specjalne oznaczenia dla poszczeg\u00f3lnych wagon\u00f3w tramwajowych. Takie pojazdy by\u0142y przeznaczone wy\u0142\u0105cznie dla \u017byd\u00f3w. Do ko\u0144ca okupacji wszystkie przednie cz\u0119\u015bci peron\u00f3w i przednie cz\u0119\u015bci wagon\u00f3w by\u0142y zarezerwowane wy\u0142\u0105cznie dla Niemc\u00f3w. Polak\u00f3w zmuszano natomiast do wchodzenia i opuszczania tramwaj\u00f3w wy\u0142\u0105cznie&nbsp; tylnymi drzwiami. Ta decyzja w\u0142adz okupacyjnych znacznie skomplikowa\u0142a ruch tramwajowy, jak i poruszanie si\u0119 pasa\u017cer\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W listopadzie 1940 roku, kiedy utworzono getto, do u\u017cytku przez \u017byd\u00f3w przeznaczono tylko 3 linie tramwajowe. Zosta\u0142y one oznaczone gwiazd\u0105 Dawida. \u017bydom nie wolno by\u0142o korzysta\u0107 z innych \u015brodk\u00f3w transportu publicznego ani tramwaj\u00f3w o innym poziomie komfortu. W kwietniu 1942 roku w Warszawie zacz\u0119\u0142y kursowa\u0107 nowe linie tramwajowe \u201e0\u201d, z kt\u00f3rych korzystali wy\u0142\u0105cznie Niemcy. W tym samym roku w tramwajach po raz pierwszy zacz\u0119to zatrudnia\u0107 konduktorki (wcze\u015bniej byli to wy\u0142\u0105cznie m\u0119\u017cczy\u017ani).<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Powojenny_okres_historii_tramwajow_w_Warszawie\"><\/span>Powojenny okres historii tramwaj\u00f3w w Warszawie<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"690\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-20.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3091\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-20.png 1024w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-20-300x202.png 300w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-20-768x518.png 768w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-20-696x469.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Przed Powstaniem Warszawskim w mie\u015bcie kursowa\u0142o niespe\u0142na 200 wagon\u00f3w tramwajowych. Przyczyn\u0105 tak ma\u0142ej liczby tramwaj\u00f3w by\u0142y znaczne zniszczenia, brak niezb\u0119dnych cz\u0119\u015bci zamiennych oraz polityka w\u0142adz okupacyjnych. Podczas Powstania Warszawskiego spalono i rozkradziono blisko 600 wagon\u00f3w, doszcz\u0119tnie zniszczono 3 podstacje, 1 elektrowni\u0119, 5 zajezdni tramwajowych i warsztaty. Po wydarzeniach powstania sie\u0107 trakcyjna zosta\u0142a zniszczona w 80%. II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 przetrwa\u0142o zaledwie 200&nbsp; woz\u00f3w tramwajowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Po wyzwoleniu Warszawy zacz\u0119to w mie\u015bcie odbudowywa\u0107 sie\u0107 tramwajow\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1945 roku uruchomiono pierwsz\u0105 powojenn\u0105 lini\u0119 tramwajow\u0105. Do ko\u0144ca tego samego roku w Warszawie kursowa\u0142o 11 linii tramwajowych.<\/p>\n\n\n\n<p>Od tego czasu, po wyzwoleniu Warszawy, miasto stopniowo odradza\u0142o si\u0119 i odbudowywa\u0142o. Po pewnym czasie tramwaje wr\u00f3ci\u0142y w ca\u0142o\u015bci do miasta i nadal zaspokaja\u0142y potrzeby mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Spaceruj\u0105c po Warszawie nie spos\u00f3b nie zauwa\u017cy\u0107 tor\u00f3w tramwajowych ci\u0105gn\u0105cych si\u0119 ulicami miasta oraz ogromnej ilo\u015bci kolorowych tramwaj\u00f3w, kt\u00f3re sta\u0142y si\u0119 nieod\u0142\u0105czn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cycia polskiej stolicy. Wszyscy korzystamy z transportu publicznego, ale rzadko zastanawiamy si\u0119, jak powsta\u0142. Historia tramwaj\u00f3w warszawskich zacz\u0119\u0142a si\u0119 kilka wiek\u00f3w temu i przesz\u0142a w tym czasie przez wiele zmian, a tak\u017ce [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":314,"featured_media":2697,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1116],"tags":[2517,2533,2526,2525,2102,2529,2531,2508,2527,2532,2528,2518,2507,2524,2516,2505,2530],"motype":[1122],"moformat":[22],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-3081","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-historia-komunikacji-miejskiej","9":"tag-historia-pierwszych-tramwajow","10":"tag-historia-powstania-pierwszego-tramwaju","11":"tag-historia-powstania-pierwszego-tramwaju-w-warszawie","12":"tag-historia-warszawy","13":"tag-jak-wygladaly-pierwsze-tramwaje-w-warszawie","14":"tag-okres-okupacji","15":"tag-pierwsze-tramwaje","16":"tag-pojawienie-sie-tramwajow-w-warszawie","17":"tag-powojenny-okres-historii-tramwajow-w-warszawie","18":"tag-rola-towarzystwa-belgijskiego-w-rozwoju-tramwajow-w-warszawie","19":"tag-rozwoj-transportu","20":"tag-tramwaje-warszawy","21":"tag-transport-podziemny","22":"tag-transport-publiczny","23":"tag-transportu-w-warszawie","24":"tag-warszawskie-tramwaje-w-okresie-miedzywojennym","25":"motype-eternal","26":"moformat-longrid-korotka","27":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3081","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/314"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3081"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3081\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3094,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3081\/revisions\/3094"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2697"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3081"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3081"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3081"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3081"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3081"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3081"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}