{"id":3101,"date":"2023-01-31T20:20:10","date_gmt":"2023-01-31T19:20:10","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-future.eu\/?p=3101"},"modified":"2023-01-31T20:20:22","modified_gmt":"2023-01-31T19:20:22","slug":"estetyka-zapomnianych-miejsc-sobor-sw-aleksandra-newskiego-w-warszawie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-estetyka-zapomnianych-miejsc-sobor-sw-aleksandra-newskiego-w-warszawie","title":{"rendered":"Estetyka zapomnianych miejsc: Sob\u00f3r \u015bw. Aleksandra Newskiego w Warszawie"},"content":{"rendered":"\n

Warszawa zachowuje pami\u0119\u0107 o du\u017cej liczbie nieistniej\u0105cych ju\u017c obiekt\u00f3w historycznych. Kiedy\u015b by\u0142y elementem kultury nie tylko polskiej, ale i innych kraj\u00f3w. Studiuj\u0105c zapomniane obiekty architektoniczne, zbieraj\u0105c szczeg\u00f3\u0142owe informacje o nich, mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 wielu ciekawostek z historii miasta. Sob\u00f3r \u015bw. Aleksandra Newskiego jest wspania\u0142ym przyk\u0142adem pi\u0119knej architektury z przesz\u0142o\u015bci i ma swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 chwalebn\u0105 histori\u0119. Wi\u0119cej na ten temat mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 na stronie warsaw-future<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Fundamenty i cechy architektoniczne soboru<\/h2>\n\n\n\n

Pomys\u0142 ufundowania soboru wyszed\u0142 od genera\u0142a-gubernatora warszawskiego Iosifa Hurko, kt\u00f3ry bra\u0142 udzia\u0142 w wojnie rosyjsko-tureckiej i popiera\u0142 rusyfikacj\u0119 Polski w XIX wieku. To z jego inicjatywy zakazano j\u0119zyka polskiego w plac\u00f3wkach o\u015bwiatowych, zaostrzono cenzur\u0119 i prze\u015bladowano wyznawc\u00f3w grekokatolik\u00f3w. I. Hurko zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 w li\u015bcie do cara Aleksandra III z pro\u015bb\u0105 o wyznaczenie w Warszawie miejsca modlitwy dla os\u00f3b wyznania prawos\u0142awnego.<\/p>\n\n\n\n

W 1893 roku powo\u0142ano rad\u0119 budowy soboru, na czele kt\u00f3rej stan\u0105\u0142 I. Hurko. Generalny gubernator zatwierdzi\u0142 projekt architektoniczny, kt\u00f3ry zaproponowa\u0142 radziecki architekt Leontius Benoit. Fundusze na budow\u0119 ofiarowywa\u0142y osoby prywatne, gminy i duchowni. Du\u017c\u0105 sum\u0119 pieni\u0119dzy przeznaczy\u0142 ksi\u0105dz prawos\u0142awny i asceta cerkwi prawos\u0142awnej Jan z Kronsztadu. Ca\u0142kowity bud\u017cet przeznaczony na budow\u0119 \u015bwi\u0105tyni wyni\u00f3s\u0142 3 miliony rubli.<\/p>\n\n\n\n

Prace budowlane trwa\u0142y 18 lat. Parafian zacz\u0119to przyjmowa\u0107 w 1900 roku, a nast\u0119pnie przez kolejne 12 lat odbywa\u0142y si\u0119 prace nad wystrojem wn\u0119trz. Sob\u00f3r posiada\u0142 5 kopu\u0142 i oddzieln\u0105 dzwonnic\u0119, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 ozdob\u0105 \u015bwi\u0105tyni. 9 listopada 1900 roku nad g\u0142\u00f3wn\u0105 kopu\u0142\u0105 \u015bwi\u0105tyni zainstalowano czteroramienny krzy\u017c.<\/p>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku XX wieku sob\u00f3r by\u0142 uwa\u017cany za najwi\u0119ksz\u0105 budowl\u0119 Warszawy, jego wysoko\u015b\u0107 wynosi\u0142a 70 metr\u00f3w. \u015awi\u0105tynia mog\u0142a pomie\u015bci\u0107 2,5 tysi\u0105ca os\u00f3b, a przy jej dekoracji pracowali najwybitniejsi rzemie\u015blnicy, w tym artysta Wiktor Wasniecow. Namalowa\u0142 freski, a w warsztacie W. Fro\u0142owa powsta\u0142o 12 paneli mozaikowych na podstawie szkic\u00f3w znanych artyst\u00f3w. Do budowy soboru wykorzystano marmur, granit, kamienie szlachetne i p\u00f3\u0142szlachetne.<\/p>\n\n\n\n

20 maja 1912 roku metropolita kijowski i galicyjski Flawian zosta\u0142 zaproszony na uroczyst\u0105 konsekracj\u0119 o\u0142tarza g\u0142\u00f3wnego. O\u0142tarz zosta\u0142 konsekrowany ku czczi \u015bw. Aleksandra Newskiego.<\/p>\n\n\n\n

Lata okupacji niemieckiej i decyzja o rozbi\u00f3rce soboru<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W czasie I wojny \u015bwiatowej duchowie\u0144stwo prawos\u0142awne zosta\u0142o w trybie pilnym ewakuowane z Warszawy. Z katedry usuni\u0119to najcenniejsze ikony i detale wn\u0119trza.<\/p>\n\n\n\n

Niemieccy \u017co\u0142nierze u\u017cywali soboru \u015bw. Aleksandra Newskiego jako ko\u015bcio\u0142a garnizonowego. \u015awi\u0105tynia zosta\u0142a przemianowana na cze\u015b\u0107 \u015bw. Henryka II.<\/p>\n\n\n\n

W 1918 roku Polska sta\u0142a si\u0119 niepodleg\u0142ym pa\u0144stwem, a sob\u00f3r sta\u0142 si\u0119 przedmiotem d\u0142ugich spor\u00f3w w stolicy. Wielu mieszka\u0144c\u00f3w popar\u0142o pomys\u0142 wyburzenia budynku, poniewa\u017c uznali go za symbol obcej pot\u0119gi lub budynek niepasuj\u0105cy do estetyki miasta. Stefan \u017beromski, polski pisarz i publicysta, zaproponowa\u0142 przekszta\u0142cenie \u015bwi\u0105tyni w muzeum historii narodu polskiego, jednak mimo protest\u00f3w budynek zosta\u0142 rozebrany w latach 1924-1926. W tym czasie zburzono tak\u017ce wszystkie inne warszawskie cerkwie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Warszawa zachowuje pami\u0119\u0107 o du\u017cej liczbie nieistniej\u0105cych ju\u017c obiekt\u00f3w historycznych. Kiedy\u015b by\u0142y elementem kultury nie tylko polskiej, ale i innych kraj\u00f3w. Studiuj\u0105c zapomniane obiekty architektoniczne, zbieraj\u0105c szczeg\u00f3\u0142owe informacje o nich, mo\u017cna dowiedzie\u0107 si\u0119 wielu ciekawostek z historii miasta. Sob\u00f3r \u015bw. Aleksandra Newskiego jest wspania\u0142ym przyk\u0142adem pi\u0119knej architektury z przesz\u0142o\u015bci i ma swoj\u0105 w\u0142asn\u0105 chwalebn\u0105 histori\u0119. […]<\/p>\n","protected":false},"author":314,"featured_media":2220,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1117],"tags":[2120,2096,2095,2545,2102,2542,2543,2544,2100,2101,2093],"motype":[1122],"moformat":[18],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-3101","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-architektura","8":"tag-co-zobaczyc-w-warszawie","9":"tag-gdzie-isc-w-warszawie","10":"tag-historia-architektury-w-warszawie","11":"tag-historia-swiatyn","12":"tag-historia-warszawy","13":"tag-katedra-newskiego","14":"tag-katedra-newskiego-w-warszawie","15":"tag-koscioly-warszawskie","16":"tag-stara-architektura-warszawy","17":"tag-stare-miejsca-w-warszawie","18":"tag-strony-z-historii","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna","21":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3101","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/314"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3101"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3101\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3105,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3101\/revisions\/3105"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2220"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3101"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3101"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3101"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3101"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3101"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3101"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}