{"id":3106,"date":"2023-01-31T20:25:16","date_gmt":"2023-01-31T19:25:16","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-future.eu\/?p=3106"},"modified":"2023-01-31T20:25:29","modified_gmt":"2023-01-31T19:25:29","slug":"zycie-warszawskich-ulic-w-dawnych-czasach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-zycie-warszawskich-ulic-w-dawnych-czasach","title":{"rendered":"\u017bycie warszawskich ulic w dawnych czasach"},"content":{"rendered":"\n

Ulice Warszawy od zawsze s\u0142yn\u0119\u0142y z przytulno\u015bci, wyj\u0105tkowej aran\u017cacji i czaruj\u0105cej atmosfery. Wspominali o nich w swoich dzie\u0142ach znani polscy i \u015bwiatowi pisarze, historycy zbierali szczeg\u00f3\u0142owe informacje o danym unikalnym obiekcie architektonicznym, kt\u00f3ry kiedy\u015b istnia\u0142 w stolicy i obowi\u0105zkowo podawali informacje o ulicach, na kt\u00f3rych takie obiekty si\u0119 znajowa\u0142y. Warszawa rozwija\u0142a si\u0119 stopniowo pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem, ale ze szczeg\u00f3lnym urokiem, o czym pisa\u0142 polski badacz Stanis\u0142aw Milewski. Wi\u0119cej mo\u017cesz przeczyta\u0107 na warszaw-future<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

Jak wygl\u0105da\u0142a Warszawa w XIX wieku?<\/h2>\n\n\n\n

Warszawa przez d\u0142ugi czas pozostawa\u0142a miastem kontrast\u00f3w: obok reprezentacyjnych pa\u0142ac\u00f3w budowano drewniane chaty z przybud\u00f3wkami, na dziedzi\u0144cach zamk\u00f3w i klasztor\u00f3w cz\u0119sto mo\u017cna by\u0142o zobaczy\u0107 wozownie i stajnie. Ogr\u00f3d Saski by\u0142 popularnym, ale niezbyt schludnym miejscem w XIX-wiecznej Warszawie – latem, ze wzgl\u0119du na du\u017c\u0105 liczb\u0119 ludzi i przeje\u017cd\u017caj\u0105cych woz\u00f3w, tworzy\u0142y si\u0119 s\u0142upy kurzu, kt\u00f3re miesza\u0142y si\u0119 z dusz\u0105cym powietrzem, z kolei jesieni\u0105 ogr\u00f3d by\u0142 bardzo brudny.  Najbardziej \u017ca\u0142o\u015bnie w Ogrodzie Saskim wygl\u0105da\u0142y kobiety zaci\u0105gni\u0119te w ciasne gorsety i ubrane w ci\u0119\u017ckie, wykrochmalone suknie. Te ubrania znacznie utrudnia\u0142y poruszanie si\u0119  po mie\u015bcie w letnie upalne dni. <\/p>\n\n\n\n

Centralne ulice Warszawy by\u0142y wybrukowane kostk\u0105, a na obrze\u017cach miasta mieszka\u0144cy musieli znosi\u0107 kurz i brud, kt\u00f3rych by\u0142o szczeg\u00f3lnie du\u017co w deszczow\u0105 pogod\u0119.<\/p>\n\n\n\n

W XIX wieku prawie po\u0142ow\u0119 ludno\u015bci stolicy stanowili \u017bydzi, dlatego nazwy wielu warszawskich ulic mia\u0142y motywy \u017cydowskie. Na przyk\u0142ad Aleje Jerozolimskie prowadzi\u0142y z Warszawy do wsi Nowa Jerozolima, gdzie mieszkali zamo\u017cni ludzie pochodzenia \u017cydowskiego, kupcy i rzemie\u015blnicy.<\/p>\n\n\n\n

Legendarnymi sklepami Warszawy w XIX wieku by\u0142y sklepy Resslera, Hurtiga i Hempla. Publicy\u015bci wspominali w swoich pismach, \u017ce sklepy te cieszy\u0142y si\u0119 du\u017cym zainteresowaniem warszawiak\u00f3w, gdy\u017c mo\u017cna by\u0142o w nich znale\u017a\u0107 wszystko: od \u015brodk\u00f3w higieny osobistej po pojazdy. Ceny by\u0142y do\u015b\u0107 wysokie, ale to nie odstrasza\u0142o t\u0142um\u00f3w kupuj\u0105cych. <\/p>\n\n\n\n

Ulica, przy kt\u00f3rej mie\u015bci si\u0119 bazylika \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca, zosta\u0142a uznana za jedn\u0105 z najpi\u0119kniejszych.  Stale o ni\u0105 dbano, wywo\u017cono \u015bmieci, monitorowano stan nawierzchni. <\/p>\n\n\n\n

Obszary miasta, w kt\u00f3rych atrakcji kulturalnych by\u0142o mniej, by\u0142y cz\u0119sto zaludniane przez \u017cebrak\u00f3w, kt\u00f3rzy nie chcieli podejmowa\u0107 trudnej pracy. Boles\u0142aw Prus wspomina\u0142 o nich z oburzeniem w swoich pracach, twierdz\u0105c, \u017ce ludzie, kt\u00f3rzy najcz\u0119\u015bciej uciekali si\u0119 do \u017cebractwa, tylko oszukiwali mieszczan i byli leniwi.<\/p>\n\n\n\n

Jak warszawianie poruszali si\u0119 po mie\u015bcie?<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Jak w wi\u0119kszo\u015bci du\u017cych miast, transport w Warszawie rozwija\u0142 si\u0119 bardzo dynamicznie. Najpierw kierowcy oferowali swoje us\u0142ugi mieszka\u0144com i go\u015bciom stolicy, potem zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 tramwaje i pierwsze taks\u00f3wki. W 1928 roku miejskie czasopismo \u201eG\u0142os Prawdy\u201d donosi\u0142o, \u017ce \u200b\u200bpopyt na taks\u00f3wki ro\u015bnie, mimo \u017ce ich ceny s\u0105 znacznie wy\u017csze ni\u017c koszt transportu publicznego. Nie mo\u017cna by\u0142o targowa\u0107 si\u0119 z kierowcami, poniewa\u017c w ka\u017cdej taks\u00f3wce zainstalowano specjalne taksometry, kt\u00f3re oblicza\u0142y koszt przejazdu. Takie taksometry by\u0142y \u015bci\u015ble kontrolowane przez lokalne w\u0142adze.<\/p>\n\n\n\n

Trolejbusy – wygodniejszy i bezpieczniejszy \u015brodek transportu, zacz\u0119\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 w Warszawie dopiero po II wojnie \u015bwiatowej w zwi\u0105zku z kryzysem komunikacyjnym. Cho\u0107 stolic\u0105 kraju by\u0142a Warszawa, pierwsze trolejbusy pojawi\u0142y si\u0119 we Wroc\u0142awiu i Poznaniu.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ulice Warszawy od zawsze s\u0142yn\u0119\u0142y z przytulno\u015bci, wyj\u0105tkowej aran\u017cacji i czaruj\u0105cej atmosfery. Wspominali o nich w swoich dzie\u0142ach znani polscy i \u015bwiatowi pisarze, historycy zbierali szczeg\u00f3\u0142owe informacje o danym unikalnym obiekcie architektonicznym, kt\u00f3ry kiedy\u015b istnia\u0142 w stolicy i obowi\u0105zkowo podawali informacje o ulicach, na kt\u00f3rych takie obiekty si\u0119 znajowa\u0142y. Warszawa rozwija\u0142a si\u0119 stopniowo pod ka\u017cdym […]<\/p>\n","protected":false},"author":314,"featured_media":2343,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1117],"tags":[2549,2120,2095,2102,2547,2551,2550,2101,2548,2093,2546],"motype":[1122],"moformat":[18],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-3106","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-architektura","8":"tag-budowa-ulic","9":"tag-co-zobaczyc-w-warszawie","10":"tag-historia-architektury-w-warszawie","11":"tag-historia-warszawy","12":"tag-historie-ulic","13":"tag-jak-warszawianie-poruszali-sie-po-miescie","14":"tag-jak-wygladala-warszawa-w-xix-wieku","15":"tag-stare-miejsca-w-warszawie","16":"tag-stare-ulice-warszawy","17":"tag-strony-z-historii","18":"tag-warszawskie-ulice","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna","21":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3106","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/314"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3106"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3106\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3110,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3106\/revisions\/3110"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2343"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3106"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3106"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3106"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}