{"id":3142,"date":"2023-01-31T21:01:25","date_gmt":"2023-01-31T20:01:25","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-future.eu\/?p=3142"},"modified":"2023-01-31T21:01:40","modified_gmt":"2023-01-31T20:01:40","slug":"historia-warszawy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-historia-warszawy","title":{"rendered":"Historia Warszawy"},"content":{"rendered":"\n<p>Historia Warszawy jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z histori\u0105 Polski. Miasto przetrwa\u0142o wiele atak\u00f3w, wojen i epidemii, ale uda\u0142o mu si\u0119 odnowi\u0107 po tych wszystkich trudach. Pierwsze osady na terenie wsp\u00f3\u0142czesnej Warszawy pojawi\u0142y si\u0119 ju\u017c w IX wieku. Obecnie jest to nowoczesne, wysoko rozwini\u0119te miasto o bogatej kulturze i historii. Wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w o polskiej stolicy znajdziesz na stronie <a href=\"http:\/\/warsaw-future\">warsaw-future<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_68_1 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a147fdfbca10\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a147fdfbca10\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-historia-warszawy\/#Pierwsze_osady_na_terenie_Warszawy\" title=\"Pierwsze osady na terenie Warszawy\">Pierwsze osady na terenie Warszawy<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-historia-warszawy\/#Pierwsze_wzmianki_o_Warszawie_i_zycie_miasta_w_XIV_i_XV_wieku\" title=\"Pierwsze wzmianki o Warszawie i \u017cycie miasta w XIV i XV wieku\">Pierwsze wzmianki o Warszawie i \u017cycie miasta w XIV i XV wieku<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-historia-warszawy\/#Warszawa_w_skladzie_Krolestwa_Polskiego\" title=\"Warszawa w sk\u0142adzie Kr\u00f3lestwa Polskiego\">Warszawa w sk\u0142adzie Kr\u00f3lestwa Polskiego<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-historia-warszawy\/#Warszawa_w_wiekach_XVII_%E2%80%93_XIX\" title=\"Warszawa w wiekach XVII &#8211; XIX\">Warszawa w wiekach XVII &#8211; XIX<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-historia-warszawy\/#Pierwsza_wojna_swiatowa\" title=\"Pierwsza wojna \u015bwiatowa\">Pierwsza wojna \u015bwiatowa<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-6\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-historia-warszawy\/#Pierwsze_lata_niepodleglosci_Polski\" title=\"Pierwsze lata niepodleg\u0142o\u015bci Polski\">Pierwsze lata niepodleg\u0142o\u015bci Polski<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-7\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-historia-warszawy\/#Druga_wojna_swiatowa\" title=\"Druga wojna \u015bwiatowa\">Druga wojna \u015bwiatowa<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-8\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-historia-warszawy\/#Warszawa_w_okresie_powojennym\" title=\"Warszawa w okresie powojennym\">Warszawa w okresie powojennym<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-9\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-historia-warszawy\/#Warszawa_po_latach_80_XX_wieku\" title=\"Warszawa po latach 80. XX wieku\">Warszawa po latach 80. XX wieku<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-10\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-historia-warszawy\/#Unia_Europejska_i_Mistrzostwa_Europy\" title=\"Unia Europejska i Mistrzostwa Europy\">Unia Europejska i Mistrzostwa Europy<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pierwsze_osady_na_terenie_Warszawy\"><\/span>Pierwsze osady na terenie Warszawy<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"960\" height=\"726\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-33.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3143\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-33.png 960w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-33-300x227.png 300w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-33-768x581.png 768w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-33-696x526.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 960px) 100vw, 960px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Wzmianki o osadnictwie w Warszawie wskazuj\u0105, \u017ce jej teren by\u0142 zamieszkany przez ludzi co najmniej 1400 lat temu. Pierwszymi osadami by\u0142y Jazd\u00f3w, Br\u00f3dno i Kamion. Br\u00f3dno by\u0142o niewielk\u0105 osad\u0105 w p\u00f3\u0142nocno-wschodniej cz\u0119\u015bci Warszawy, ale zosta\u0142o zniszczone podczas buntu jednego z tamtejszych ksi\u0105\u017c\u0105t w 1040 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Wiadomo, \u017ce Kamion zosta\u0142 za\u0142o\u017cony w 1065 roku w miejscu, gdzie obecnie znajduje si\u0119 stacja kolejowa Warszawa-Wschodnia. Z koeli osada Jazd\u00f3w znajdowa\u0142a si\u0119 w pobli\u017cu wsp\u00f3\u0142czesnego gmachu Sejmu. Za\u0142o\u017cono j\u0105 w 1250 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Osada Jazd\u00f3w dozna\u0142a wielokrotnych zniszcze\u0144. Po raz pierwszy mia\u0142o to miejsce w wyniku najazdu wojsk litewskich w 1262 roku, po raz drugi &#8211; przez ksi\u0119cia Boles\u0142awa II Mazowieckiego w 1281 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>To ksi\u0105\u017c\u0119 Boles\u0142aw II za\u0142o\u017cy\u0142 kilka kilometr\u00f3w od Jazdowa osad\u0119, kt\u00f3r\u0105 nazwa\u0142 Warszawa. Z rozkazu ksi\u0119cia w osadzie wybudowano drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142. Po pewnym czasie na tym miejscu postawiono murowany ko\u015bci\u00f3\u0142, pod wezwaniem \u015bw. Jana Chrzciciela.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pierwsze_wzmianki_o_Warszawie_i_zycie_miasta_w_XIV_i_XV_wieku\"><\/span>Pierwsze wzmianki o Warszawie i \u017cycie miasta w XIV i XV wieku<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"750\" height=\"430\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-34.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3146\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-34.png 750w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-34-300x172.png 300w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-34-696x399.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 750px) 100vw, 750px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W dokumentach historycznych pierwsze wspomnienie o Warszawie pochodzi z 1313 roku, nast\u0119pnie o mie\u015bcie pisze si\u0119 w dokumentach sprawy s\u0105dowej tocz\u0105cej si\u0119 przeciwko zakonowi krzy\u017cackiemu w 1339 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Na pocz\u0105tku XIV wieku Warszawa by\u0142a centrum Mazowsza i znajdowa\u0142a si\u0119 pod panowaniem ksi\u0119cia Janusza Mazowieckiego. W tym okresie podstaw\u0105 gospodarki miasta by\u0142 handel i rzemios\u0142o. Mieszczanie nale\u017celi do tej samej narodowo\u015bci, ale ka\u017cdy mieszkaniec Warszawy posiada\u0142 inny maj\u0105tek. Og\u00f3\u0142em w XIV wieku miasto liczy\u0142o ponad 4 tysi\u0105ce mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W XV wieku Warszawa zacz\u0119\u0142a si\u0119 rozrasta\u0107 w wyniku wzrostu liczby ludno\u015bci. Poza osad\u0105 powsta\u0142o Nowe Miasto, natomiast pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 nazywana by\u0142a Star\u00f3wk\u0105. G\u0142\u00f3wnym celem powstania Nowego Miasta by\u0142a potrzeba osiedlenia \u017byd\u00f3w, kt\u00f3rzy nie byli akceptowani w starej cz\u0119\u015bci Warszawy.<\/p>\n\n\n\n<p>Pomimo tego, \u017ce osady miejskie faktycznie nale\u017ca\u0142y do \u200b\u200bWarszawy, ka\u017cda z nich posiada\u0142a w\u0142asnego zarz\u0105dc\u0119 i prawa miejskie.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1515 roku mia\u0142a miejsce wojna rosyjsko-litewska, kt\u00f3ra dotkn\u0119\u0142a tak\u017ce Warszaw\u0119. Armia rosyjska spali\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 Starego Miasta. Wojna tylko pog\u0142\u0119bi\u0142a nier\u00f3wno\u015bci finansowe i spo\u0142eczne w mie\u015bcie, co ostatecznie doprowadzi\u0142o do buntu warszawskiej biedoty przeciwko zamo\u017cnym mieszczanom. Wy\u017csza warstwa spo\u0142ecze\u0144stwa zosta\u0142a zmuszona do wys\u0142uchania \u017c\u0105da\u0144 innych mieszka\u0144c\u00f3w miasta. Dlatego przedstawiciele ubogich zostali przyj\u0119ci do rady miejskiej i s\u0105du. Rok 1525 jest uwa\u017cany za pocz\u0105tek walki z nier\u00f3wno\u015bciami spo\u0142ecznymi w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Warszawa_w_skladzie_Krolestwa_Polskiego\"><\/span>Warszawa w sk\u0142adzie Kr\u00f3lestwa Polskiego<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"720\" height=\"405\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-35.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3149\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-35.png 720w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-35-300x169.png 300w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-35-696x392.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 720px) 100vw, 720px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Lokalna dynastia ksi\u0105\u017c\u0119ca przesta\u0142a istnie\u0107 i w 1526 roku Warszawa wesz\u0142a do Kr\u00f3lestwa Polskiego. W 1529 roku po raz pierwszy odby\u0142o si\u0119 w mie\u015bcie posiedzenie polskiego Sejmu, a 40 lat p\u00f3\u017aniej Warszawa sta\u0142a si\u0119 sta\u0142ym miejscem obrad sejmowych. Specjalnie w tym celu przebudowano Zamek Kr\u00f3lewski.<\/p>\n\n\n\n<p>Przyst\u0105pienie miasta do pa\u0144stwa polskiego przyczyni\u0142o si\u0119 do szybkiego rozwoju gospodarczego Warszawy, jak i wzrostu liczby ludno\u015bci. W ci\u0105gu 100 lat liczba ludno\u015bci wzros\u0142a z 4500 do 20 000 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1572 roku zmar\u0142 Zygmunt II, ostatni przedstawiciel dynastii Jagiellon\u00f3w. Dlatego Sejm polski zdecydowa\u0142, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci powinno by\u0107 znane prawo wyboru w\u0142adc\u00f3w. W tym samym okresie uchwalono akt konfederacji warszawskiej, ustanawiaj\u0105cy zr\u0119by tolerancji religijnej w Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>Pierwsze tzw. wolne wybory odby\u0142y si\u0119 w 1573 roku w Kamieniu. Warszawa mia\u0142a do\u015b\u0107 dobre po\u0142o\u017cenie mi\u0119dzy dwiema stolicami Rzeczypospolitej, Krakowem i Wilnem. Bior\u0105c pod uwag\u0119 te czynniki, w 1596 roku Warszawa oficjalnie sta\u0142a si\u0119 stolic\u0105 nie tylko Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w, ale tak\u017ce Polski.<\/p>\n\n\n\n<p>Kr\u00f3lewski architekt Santi Gucci przebudowa\u0142 Zamek Warszawski i od 1616 roku sta\u0142 si\u0119 on sta\u0142\u0105 rezydencj\u0105 kr\u00f3la.<\/p>\n\n\n\n<p>W kolejnych latach Warszawa nadal si\u0119 rozrasta\u0142a: pojawia\u0142y si\u0119 nowe przedmie\u015bcia. Miejscowa szlachta za\u0142o\u017cy\u0142a kilka prawnie samodzielnych dzielnic, w kt\u00f3rych rz\u0105dzi\u0142a wed\u0142ug w\u0142asnego prawa. Takie obszary nazywano \u201ejurydyka\u201d. Osiedlali si\u0119 w nich g\u0142\u00f3wnie rzemie\u015blnicy i kupcy.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Warszawa_w_wiekach_XVII_%E2%80%93_XIX\"><\/span>Warszawa w wiekach XVII &#8211; XIX<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"743\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-36.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3152\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-36.png 1024w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-36-300x218.png 300w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-36-768x557.png 768w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-36-696x505.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Po \u015bmierci kr\u00f3la Jana III Sobieskiego sytuacja pa\u0144stwa polskiego pogorszy\u0142a si\u0119, szczeg\u00f3lnie je\u015bli por\u00f3wna\u0107 j\u0105 z sytuacj\u0105 w innych pa\u0144stwach europejskich. Nowo wybrany kr\u00f3l Fryderyk August I troszczy\u0142 si\u0119 bardziej o swoj\u0105 rodzinn\u0105 Saksoni\u0119 ni\u017c o Polsk\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p>Walcz\u0105c o swoje prawa, polska szlachta nie dba\u0142a o pozycje kr\u00f3lestwa, kt\u00f3re wielokrotnie stawa\u0142o si\u0119 celem mi\u0119dzy Austri\u0105 a Rosj\u0105 w ich sporach militarnych.<\/p>\n\n\n\n<p>Warszawa nadal by\u0142a stolic\u0105 Rzeczypospolitej Obojga Narod\u00f3w a\u017c do zdobycia jej przez Prusy w 1795 roku. W 1806 roku wojska napoleo\u0144skie wyzwoli\u0142y miasto. Warszawa otrzyma\u0142a status stolicy Ksi\u0119stwa Warszawskiego.<\/p>\n\n\n\n<p>W efekcie tych wydarze\u0144 Warszawa faktycznie sta\u0142a si\u0119 monarchi\u0105 konstytucyjn\u0105 w unii personalnej z Imperium Rosyjskim. W tym czasie w mie\u015bcie powsta\u0142 Uniwersytet Kr\u00f3lewski. Jednak w listopadzie 1830 roku wybuch\u0142o powstanie. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 od ataku na wielkiego ksi\u0119cia Konstantego Paw\u0142owicza, kt\u00f3ry by\u0142 naczelnym wodzem armii polskiej. Efektem powstania by\u0142a wojna polsko-rosyjska w 1831 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>Jednak armia polska zosta\u0142a pokonana, a Kr\u00f3lestwo Polskie przesta\u0142o istnie\u0107: kraj zosta\u0142 podzielony na prowincje. W Warszawie cesarz stworzy\u0142 administracj\u0119 wojskow\u0105. Armia i Sejm zosta\u0142y rozwi\u0105zane, a Uniwersytet Kr\u00f3lewski zamkni\u0119ty.<\/p>\n\n\n\n<p>Rozw\u00f3j po\u0142\u0105cze\u0144 kolejowych przyczyni\u0142 si\u0119 do przekszta\u0142cenia Warszawy w wa\u017cny w\u0119ze\u0142 komunikacyjny. W szczeg\u00f3lno\u015bci po\u0142o\u017cono drogi do Petersburga, Tyraspola, Kowela, Kalisza i M\u0142awy. W 1864 roku w Warszawie wybudowano pierwszy kolejowy most drogowy. By\u0142 to w\u00f3wczas jeden z najnowocze\u015bniejszych most\u00f3w w Europie.<\/p>\n\n\n\n<p>Pod przyw\u00f3dztwem gubernatora Sokratesa Starynkiewicza rozwija\u0142a si\u0119 gospodarka Warszawy. Tym samym w mie\u015bcie uruchomiono pierwsze sieci wodoci\u0105gowe i kanalizacyjne, kt\u00f3re opracowa\u0142 angielski architekt William Lindley. Za\u0142o\u017cono tak\u017ce cmentarz Br\u00f3dnowski, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 jednym z najwi\u0119kszych cmentarzy europejskich.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1904 roku w mie\u015bcie zbudowano pierwsz\u0105 elektrowni\u0119, zainstalowano te\u017c o\u015bwietlenie elektryczne i uruchomiono tras\u0119 tramwajow\u0105. Wszystko jednak zmieni\u0142o si\u0119 wraz z pocz\u0105tkiem I wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pierwsza_wojna_swiatowa\"><\/span>Pierwsza wojna \u015bwiatowa<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"802\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-37.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3155\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-37.png 1024w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-37-300x235.png 300w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-37-768x602.png 768w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-37-696x545.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>1 sierpnia 1915 roku do Warszawy wkroczy\u0142y wojska niemieckie. Rosjanie, wycofuj\u0105c si\u0119 z miasta, w zwyk\u0142y dla siebie spos\u00f3b zacz\u0119li niszczy\u0107 wszystko, co napotkali na swojej drodze. W szczeg\u00f3lno\u015bci most Poniatowskiego, kt\u00f3ry zosta\u0142 otwarty dopiero co &#8211; w 1914 roku. Zniszczono go ca\u0142kowicie. Ze wszystkich fabryk usuni\u0119to wyposa\u017cenie, co skomplikowa\u0142o i tak ju\u017c trudn\u0105 sytuacj\u0119 ekonomiczn\u0105 Warszawy.<\/p>\n\n\n\n<p>Rz\u0105dem niemieckim kierowa\u0142 w\u00f3wczas genera\u0142 Hans Hartwig von Beseler. Nowy rz\u0105d stara\u0142 si\u0119 okazywa\u0107 przychylno\u015b\u0107 ludno\u015bci polskiej, kt\u00f3ra potrzebowa\u0142a wsparcia w wojnie z wojskami rosyjskimi.<\/p>\n\n\n\n<p>Na przyk\u0142ad w Warszawie zezwolono na nauczanie w j\u0119zyku polskim. W 1915 roku w mie\u015bcie otwarto Uniwersytet Przyrodniczy, Szko\u0142\u0119 G\u0142\u00f3wn\u0105 Handlow\u0105 i Politechnik\u0119 Warszawsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>G\u0142\u00f3wnym celem dow\u00f3dztwa niemieckiego by\u0142a ch\u0119\u0107 w\u0142\u0105czenia Pragi do Warszawy. Z kolei w\u0142adze rosyjskie nie pozwoli\u0142y na poszerzenie granic Warszawy.<\/p>\n\n\n\n<p>Jesieni\u0105 1918 roku w Niemczech rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 rewolucja listopadowa. Dlatego ju\u017c w listopadzie 1918 roku wojska niemieckie wycofa\u0142y si\u0119 z Warszawy. 10 listopada do miasta przyby\u0142 J\u00f3zef Pi\u0142sudski, kt\u00f3remu Rada Regencyjna przekaza\u0142a w\u0142adz\u0119 wojskow\u0105 i cywiln\u0105. Data 11 listopada 1918 roku to wa\u017cna chwila w historii Polski, poniewa\u017c jest uwa\u017cana za pocz\u0105tek odzyskania przez kraj niepodleg\u0142o\u015bci. Warszawa oficjalnie zosta\u0142a stolic\u0105 Polski.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Pierwsze_lata_niepodleglosci_Polski\"><\/span>Pierwsze lata niepodleg\u0142o\u015bci Polski<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"660\" height=\"421\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-38.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3158\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-38.png 660w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-38-300x191.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 660px) 100vw, 660px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Pierwsze lata niepodleg\u0142o\u015bci kraju by\u0142y do\u015b\u0107 trudne: dotkliwie odczuwano hiperinflacj\u0119 i chaos. Wojna sowiecko-polska, kt\u00f3rej kluczowym momentem by\u0142a Bitwa Warszawska, nie przyczyni\u0142a si\u0119 do stabilizacji gospodarczej. Istnieniu niepodleg\u0142ej Polski zagrozi\u0142 Zwi\u0105zek Radziecki, kt\u00f3ry pod pozorem idei samostanowienia narod\u00f3w, brutalnie d\u0105\u017cy\u0142 do szerzenia w \u015bwiecie totalitarnej ideologii komunistycznej. To w\u0142a\u015bnie Polska sta\u0142a si\u0119 pierwszym krokiem w dalszym podboju \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n<p>Polacy zwyci\u0119stwo w Bitwie Warszawskiej nazywaj\u0105 Cudem nad Wis\u0142\u0105. Oddzia\u0142om polskim uda\u0142o si\u0119 pokona\u0107 Armi\u0119 Czerwon\u0105 i po\u0142o\u017cy\u0107 kres dalszej ekspansji bolszewik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W sierpniu 1920 roku rozegra\u0142a si\u0119 wielka Bitwa Warszawska, w kt\u00f3rej Polacy dzi\u0119ki talentowi naczelnego dow\u00f3dztwa odnie\u015bli wspania\u0142e zwyci\u0119stwo i faktycznie uratowali Europ\u0119 przed wznowieniem wojny.<\/p>\n\n\n\n<p>Zwyci\u0119stwo by\u0142o wa\u017cne dla umocnienia niepodleg\u0142o\u015bci Polski i innych nowo powsta\u0142ych pa\u0144stw Europy \u015arodkowej.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Druga_wojna_swiatowa\"><\/span>Druga wojna \u015bwiatowa<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"636\" height=\"407\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-39.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3161\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-39.png 636w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-39-300x192.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 636px) 100vw, 636px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Pierwsze bomby zacz\u0119\u0142y spada\u0107 na Warszaw\u0119 1 sierpnia 1939 roku. W pierwszych dniach bombardowania miasto w po\u015bpiechu opu\u015bcili przedstawiciele administracji wojskowej i cywilnej, w tym g\u0142\u00f3wnodowodz\u0105cy armii Edward \u015amig\u0142y-Rydz. Wyruszyli do Rumunii, zabieraj\u0105c ze sob\u0105 du\u017c\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 amunicji i broni, przygotowanych do obrony miasta.<\/p>\n\n\n\n<p>W\u0142adz\u0119 w Warszawie przej\u0105\u0142 prezydent Stefan Starzy\u0144ski. Ca\u0142y czas stara\u0142 si\u0119 wspiera\u0107 ludno\u015b\u0107 wyg\u0142aszaj\u0105c w radiu patriotyczne przem\u00f3wienia.<\/p>\n\n\n\n<p>9 wrze\u015bnia wojska niemieckie przedar\u0142y si\u0119 po po\u0142udniowo-zachodniej stronie Warszawy, ale zosta\u0142y powstrzymane przez obro\u0144c\u00f3w, z kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 stanowili ochotnicy cywilni. Niemieckie czo\u0142gi zatrzyma\u0142y si\u0119 w rejonie Ochoty.<\/p>\n\n\n\n<p>Niestety 13 wrze\u015bnia wojska niemieckie otoczy\u0142y Warszaw\u0119. Sytuacj\u0119 pogorszy\u0142 fakt, \u017ce 17 wrze\u015bnia Zwi\u0105zek Radziecki zaatakowa\u0142 Polsk\u0119 Wschodni\u0105. Tego samego dnia zniszczony zosta\u0142 Zamek Kr\u00f3lewski w Warszawie, a kilka dni p\u00f3\u017aniej elektrownia.<\/p>\n\n\n\n<p>27 wrze\u015bnia Warszawa og\u0142osi\u0142a kapitulacj\u0119, a 1 pa\u017adziernika do miasta wkroczy\u0142y wojska niemieckie. W wyniku obrony miasta we wrze\u015bniu 1939 roku zgin\u0119\u0142o 31 tysi\u0119cy os\u00f3b, w tym 25 tysi\u0119cy spo\u015br\u00f3d ludno\u015bci cywilnej, a kolejne 46 tysi\u0105ce os\u00f3b zosta\u0142o rannych. Niekt\u00f3re budynki w Warszawie zosta\u0142y zniszczone.<\/p>\n\n\n\n<p>27 pa\u017adziernika w\u0142adze niemieckie aresztowa\u0142y prezydenta S. Starzy\u0144skiego i wys\u0142a\u0142y go do obozu koncentracyjnego w Dachau. S. Starzy\u0144ski zmar\u0142 w obozie koncentracyjnym w 1943 lub 1944 roku, dok\u0142adna data nie jest znana.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Warszawa_w_okresie_powojennym\"><\/span>Warszawa w okresie powojennym<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"570\" height=\"366\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-40.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3164\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-40.png 570w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-40-300x193.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 570px) 100vw, 570px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>W 1945 roku, po okropno\u015bciach II wojny \u015bwiatowej, Warszawa by\u0142a w ruinie. 17 stycznia 1945 roku do lewej cz\u0119\u015bci miasta wkroczy\u0142y wojska sowieckie, a w dniu 1 lutego proklamowano PRL.<\/p>\n\n\n\n<p>R\u00f3wnie\u017c w tym okresie powsta\u0142o Biuro Odbudowy Stolicy. Architekci biura, uzyskawszy poparcie sowieckiego re\u017cimu komunistycznego, postanowili odbudowa\u0107 Warszaw\u0119 w nowoczesnym stylu, z wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015bci\u0105 otwartych przestrzeni.<\/p>\n\n\n\n<p>Inspirowani komunistyczn\u0105 propagand\u0105 architekci wyburzyli wszystkie budynki, kt\u00f3re przetrwa\u0142y wojn\u0119 i nast\u0119pnie poddano je renowacji. Jednak nie wszystkie pomys\u0142y zosta\u0142y zrealizowane. W 1953 roku przywr\u00f3cono Staremu Miastu i Traktowi Kr\u00f3lewskiemu ich przedwojenny wygl\u0105d.<\/p>\n\n\n\n<p>Odnowione Stare Miasto spotka\u0142o si\u0119 z du\u017cym uznaniem organizacji mi\u0119dzynarodowych. W szczeg\u00f3lno\u015bci w 1980 roku UNESCO umie\u015bci\u0142o je na li\u015bcie \u015bwiatowego dziedzictwa. Tak naprawd\u0119 symbolami powojennej Warszawy sta\u0142y si\u0119 Pa\u0142ac Kultury i Nauki, Stadion Dziesi\u0119ciolecia, Marsza\u0142kowska Dzielnica Mieszkaniowa i Trasa W-Z.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Warszawa_po_latach_80_XX_wieku\"><\/span>Warszawa po latach 80. XX wieku<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"800\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-42.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3170\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-42.png 1000w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-42-300x240.png 300w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-42-768x614.png 768w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-42-696x557.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Pocz\u0105tek lat 80. up\u0142yn\u0105\u0142 pod znakiem kryzysu gospodarczego i wzrostu nastroj\u00f3w antykomunistycznych. W Warszawie aktywnie rozwija\u0142 si\u0119 ruch solidarno\u015bciowy. W 1979 roku papie\u017c Jan Pawe\u0142 II odwiedzi\u0142 stolic\u0119. Odprawi\u0142 msz\u0119 \u015bw. na placu Zwyci\u0119stwa, a swoje przem\u00f3wienie zako\u0144czy\u0142 s\u0142owami skierowanymi do Polak\u00f3w, w kt\u00f3rych wezwa\u0142 do: \u201eodnowy oblicza Polski\u201d. Ludno\u015b\u0107 uzna\u0142a to za motywacj\u0119 do przemian demokratycznych.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1989 roku przedstawiciele polskiego rz\u0105du i \u201cSolidarno\u015bci\u201d prowadzili negocjacje Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u w Pa\u0142acu Prezydenckim w Warszawie. W efekcie \u201cSolidarno\u015b\u0107\u201d wzi\u0119\u0142a udzia\u0142 w wyborach do Sejmu, gdzie zdoby\u0142a prawie wszystkie mandaty. By\u0142 to pocz\u0105tek nowych przemian demokratycznych w Europie.<\/p>\n\n\n\n<p>18 maja 1990 roku Sejm przyj\u0105\u0142 ustaw\u0119 przywracaj\u0105c\u0105 Rz\u0105d Miasta Warszawy. W 1995 roku w Warszawie uruchomiono metro. W 2002 roku Weso\u0142a zosta\u0142a w\u0142\u0105czona w sk\u0142ad stolicy, tym samym powierzchnia stolicy powi\u0119kszy\u0142a si\u0119 o kolejne 22 kilometry kwadratowe.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Unia_Europejska_i_Mistrzostwa_Europy\"><\/span>Unia Europejska i Mistrzostwa Europy<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"600\" height=\"400\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-41.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3167\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-41.png 600w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/01\/image-41-300x200.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Przyst\u0105pienie Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku sta\u0142o si\u0119 kamieniem milowym w&nbsp; rozwoju warszawskiej gospodarki. Po tej dacie miasto prze\u017cy\u0142o najwi\u0119kszy boom gospodarczy w swojej historii.<\/p>\n\n\n\n<p>Ogromne znaczenie dla stolicy Polski mia\u0142y zorganizowane w 2012 roku Mistrzostwa Europy w Pi\u0142ce No\u017cnej, kt\u00f3re kraj organizowa\u0142 wsp\u00f3lnie z Ukrain\u0105. W Warszawie dru\u017cyny rozegra\u0142y 5 mecz\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Historia Warszawy jest nierozerwalnie zwi\u0105zana z histori\u0105 Polski. Miasto przetrwa\u0142o wiele atak\u00f3w, wojen i epidemii, ale uda\u0142o mu si\u0119 odnowi\u0107 po tych wszystkich trudach. Pierwsze osady na terenie wsp\u00f3\u0142czesnej Warszawy pojawi\u0142y si\u0119 ju\u017c w IX wieku. Obecnie jest to nowoczesne, wysoko rozwini\u0119te miasto o bogatej kulturze i historii. Wi\u0119cej szczeg\u00f3\u0142\u00f3w o polskiej stolicy znajdziesz na [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":314,"featured_media":1964,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1117],"tags":[2120,2576,2099,2096,2095,2102,2574,2575,2570,2571,2100,2101,2093,2579,2578,2577,2572,2573],"motype":[1122],"moformat":[21],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-3142","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-architektura","8":"tag-co-zobaczyc-w-warszawie","9":"tag-druga-wojna-swiatowa","10":"tag-dziedzictwo-architektoniczne","11":"tag-gdzie-isc-w-warszawie","12":"tag-historia-architektury-w-warszawie","13":"tag-historia-warszawy","14":"tag-pierwsza-wojna-swiatowa","15":"tag-pierwsze-lata-niepodleglosci-polski","16":"tag-pierwsze-osady-na-terenie-warszawy","17":"tag-pierwsze-wzmianki-o-warszawie-i-zycie-miasta-w-xiv-i-xv-wieku","18":"tag-stara-architektura-warszawy","19":"tag-stare-miejsca-w-warszawie","20":"tag-strony-z-historii","21":"tag-unia-europejska-i-mistrzostwa-europy","22":"tag-warszawa-po-latach-80","23":"tag-warszawa-w-okresie-powojennym","24":"tag-warszawa-w-skladzie-krolestwa-polskiego","25":"tag-warszawa-w-wiekach-xvii-xix","26":"motype-eternal","27":"moformat-longrid","28":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3142","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/314"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3142"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3142\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3173,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3142\/revisions\/3173"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1964"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3142"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3142"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3142"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3142"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3142"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3142"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}