{"id":3427,"date":"2023-03-15T20:29:29","date_gmt":"2023-03-15T19:29:29","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-future.eu\/?p=3427"},"modified":"2023-03-15T20:29:41","modified_gmt":"2023-03-15T19:29:41","slug":"marian-rejewski-jerzy-rozycki-i-henryk-zygalski-jak-trzej-polscy-kryptografowie-zmienili-bieg-ii-wojny-swiatowej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-marian-rejewski-jerzy-rozycki-i-henryk-zygalski-jak-trzej-polscy-kryptografowie-zmienili-bieg-ii-wojny-swiatowej","title":{"rendered":"Marian Rejewski, Jerzy R\u00f3\u017cycki i Henryk Zygalski: jak trzej polscy kryptografowie zmienili bieg II wojny \u015bwiatowej?"},"content":{"rendered":"\n<p>Czy wiesz, \u017ce dzi\u0119ki polskim matematykom II wojna \u015bwiatowa trwa\u0142a kilka lat kr\u00f3cej i uratowano tysi\u0105ce, a mo\u017ce wi\u0119cej ludzkich istnie\u0144? Tak wi\u0119c trzech geniuszy, w tym warszawiak: Marian Rejewski, Jerzy R\u00f3\u017cycki i Henryk Zygalski, uda\u0142o si\u0119 z\u0142ama\u0107 kod unikalnej maszyny szyfruj\u0105cej &#8222;Enigma&#8221;, z kt\u00f3rej korzystali nazi\u015bci podczas II wojny \u015bwiatowej. To niesamowita historia trzech matematyk\u00f3w, kt\u00f3rych \u0142\u0105czy jeden cel i d\u0142ug publiczny, pisze <a href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/\">warsaw-future.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_68_1 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a1ab1046bbd2\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a1ab1046bbd2\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-marian-rejewski-jerzy-rozycki-i-henryk-zygalski-jak-trzej-polscy-kryptografowie-zmienili-bieg-ii-wojny-swiatowej\/#Jak_kod_%E2%80%9EEnigmy%E2%80%9D_wplynal_na_przebieg_II_wojny_swiatowej\" title=\"Jak kod &#8222;Enigmy&#8221; wp\u0142yn\u0105\u0142 na przebieg II wojny \u015bwiatowej\">Jak kod &#8222;Enigmy&#8221; wp\u0142yn\u0105\u0142 na przebieg II wojny \u015bwiatowej<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-marian-rejewski-jerzy-rozycki-i-henryk-zygalski-jak-trzej-polscy-kryptografowie-zmienili-bieg-ii-wojny-swiatowej\/#Jak_polscy_matematycy_rozszyfrowali_%E2%80%9EEnigme%E2%80%9D\" title=\"Jak polscy matematycy rozszyfrowali &#8222;Enigm\u0119&#8221;?\">Jak polscy matematycy rozszyfrowali &#8222;Enigm\u0119&#8221;?<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-marian-rejewski-jerzy-rozycki-i-henryk-zygalski-jak-trzej-polscy-kryptografowie-zmienili-bieg-ii-wojny-swiatowej\/#Marian_Adam_Rejewski_informacje_biograficzne_o_wybitnym_matematyku\" title=\"Marian Adam Rejewski: informacje biograficzne o wybitnym matematyku\">Marian Adam Rejewski: informacje biograficzne o wybitnym matematyku<\/a><ul class='ez-toc-list-level-3' ><li class='ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-marian-rejewski-jerzy-rozycki-i-henryk-zygalski-jak-trzej-polscy-kryptografowie-zmienili-bieg-ii-wojny-swiatowej\/#Henryk_Zygalski\" title=\"Henryk Zygalski\">Henryk Zygalski<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-3'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-5\" href=\"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-marian-rejewski-jerzy-rozycki-i-henryk-zygalski-jak-trzej-polscy-kryptografowie-zmienili-bieg-ii-wojny-swiatowej\/#Biografia_Jerzego_Rozyckiego\" title=\"Biografia Jerzego R\u00f3\u017cyckiego\">Biografia Jerzego R\u00f3\u017cyckiego<\/a><\/li><\/ul><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_kod_%E2%80%9EEnigmy%E2%80%9D_wplynal_na_przebieg_II_wojny_swiatowej\"><\/span>Jak kod &#8222;Enigmy&#8221; wp\u0142yn\u0105\u0142 na przebieg II wojny \u015bwiatowej<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"640\" height=\"427\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/03\/image-14.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3428\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/03\/image-14.png 640w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/03\/image-14-300x200.png 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>To by\u0142 punkt zwrotny i dzie\u0144, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 zadecydowa\u0107 o losach II wojny \u015bwiatowej. 5 lipca 1939 przedstawiciele polskiego wywiadu przekazali kod z niemieckiej maszyny szyfruj\u0105cej &#8222;Enigma&#8221;, kt\u00f3rej nazi\u015bci u\u017cywali podczas II wojny \u015bwiatowej aliantom brytyjskim i francuskim. Do tego czasu &#8222;Enigma&#8221; by\u0142a uwa\u017cana za maszyn\u0119, kt\u00f3rej nie mo\u017cna rozszyfrowa\u0107. Przez wiele lat pracowa\u0142y nad tym grupy naukowc\u00f3w i matematyk\u00f3w. Nast\u0119pnie kolejne wersje maszyny &#8222;Enigmy&#8221; odszyfrowywali Brytyjczycy w Rz\u0105dowej Szkole Kod\u00f3w i Szyfr\u00f3w. Rozszyfrowanie nast\u0105pi\u0142o na podstawie bada\u0144 wybitnych Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy na zawsze zmienili bieg II wojny \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Wielu wsp\u00f3\u0142czesnych historyk\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce z\u0142amanie kodu pozwoli\u0142o skr\u00f3ci\u0107 czas trwania II wojny \u015bwiatowej o co najmniej trzy lata. Rozwi\u0105zane szyfry &#8222;Enigmy&#8221; uratowa\u0142y tysi\u0105ce ludzkich istnie\u0144. Brytyjscy eksperci i francuskie agencje wywiadowcze pr\u00f3bowali w\u0142ama\u0107 si\u0119 do \u201cEnigmy\u201d (pr\u00f3bowali nawet ukra\u015b\u0107 ksi\u0105\u017cki szyfr\u00f3w, aby rozwi\u0105za\u0107 tajemnic\u0119 maszyny). Jednak tylko polscy matematycy zrozumieli, jak mo\u017cna z\u0142ama\u0107 szyfr tej maszyny.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_polscy_matematycy_rozszyfrowali_%E2%80%9EEnigme%E2%80%9D\"><\/span>Jak polscy matematycy rozszyfrowali &#8222;Enigm\u0119&#8221;?<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1200\" height=\"716\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/03\/image-15.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3431\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/03\/image-15.png 1200w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/03\/image-15-300x179.png 300w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/03\/image-15-768x458.png 768w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/03\/image-15-696x415.png 696w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/03\/image-15-1068x637.png 1068w\" sizes=\"auto, (max-width: 1200px) 100vw, 1200px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Niemiecka maszyna szyfruj\u0105ca wysy\u0142a\u0142a informacje jeszcze przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej. Warszawiak Marian Rejewski przeczyta\u0142 pierwsz\u0105 informacj\u0119 z &#8222;Enigmy&#8221; ju\u017c w grudniu 1932 roku. Nast\u0119pnie do\u0142\u0105czy\u0142o do niego dw\u00f3ch innych znanych matematyk\u00f3w: Jerzy R\u00f3\u017cycki i Henryk Zygalski. Wszyscy trzej byli studentami Uniwersytetu Pozna\u0144skiego. Podczas studi\u00f3w m\u0142odzi matematycy aktywnie uczestniczyli w publicznym \u017cyciu naukowym, zw\u0142aszcza w kursach kryptologicznych. Takie kursy by\u0142y organizowane przez wojsko w celu szkolenia specjalist\u00f3w w r\u00f3\u017cnych bran\u017cach. Po pomy\u015blnym uko\u0144czeniu kursu trzech m\u0142odych matematyk\u00f3w zosta\u0142o zatrudnionych w Biurze Szyfr\u00f3w Sztabu G\u0142\u00f3wnego Wojska Polskiego. Kto by pomy\u015bla\u0142, \u017ce to ci trzej zmieni\u0105 bieg historii i uratuj\u0105 tysi\u0105ce, a mo\u017ce wi\u0119cej ludzkich istnie\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p>Marian Rejewski, Jerzy R\u00f3\u017cycki i Henryk Zygalski w biurze rozpocz\u0119li prace nad tajemnic\u0105 pracy maszyny szyfruj\u0105cej niemieckiej produkcji &#8222;Enigma&#8221;. Sama maszyna zosta\u0142a opracowana na pocz\u0105tku 1920 roku przez niemieckiego in\u017cyniera Artura Scherbiusa. Mia\u0142a by\u0107 wykorzystywana do utajniania r\u00f3\u017cnorodnej handlowej i innej korespondencji. Chocia\u017c &#8222;Enigma&#8221; by\u0142a maszyn\u0105 szyfruj\u0105c\u0105, trafi\u0142a do masowej sprzeda\u017cy. Jednak w 1925 roku maszyna zosta\u0142a zakupiona przez armi\u0119 niemieck\u0105. &#8222;Enigma&#8221; zacz\u0119\u0142a by\u0107 u\u017cywana do nieco innych cel\u00f3w: zosta\u0142a cz\u0119\u015bciowo przerobiona, aby zachowa\u0107 ca\u0142\u0105 korespondencj\u0119 wojskow\u0105 w ca\u0142kowitej tajemnicy. Tak mia\u0142o by\u0107, przynajmniej hitlerowcy na to liczyli.<\/p>\n\n\n\n<p>Wielu naukowc\u00f3w i samych Niemc\u00f3w by\u0142o przekonanych, \u017ce nie da si\u0119 z\u0142ama\u0107 &#8222;Enigmy&#8221;. Pisa\u0142 o tym m.in. Marek Grajek w swoim dziele &#8222;Enigma. Bli\u017cej prawdy&#8221;. Jak jednak m\u0142odym warszawiakom uda\u0142o si\u0119 to zrobi\u0107?<\/p>\n\n\n\n<p>Wiele bada\u0144 wskazuje, \u017ce Polakom uda\u0142o si\u0119 odnie\u015b\u0107 sukces w rozszyfrowaniu kodu dzi\u0119ki metodzie matematycznej, a nie j\u0119zykowej. Polscy matematycy pod kierunkiem warszawiaka Mariana Rejewskiego najpierw udowodnili za\u0142o\u017cenie, \u017ce przerobiony przez Niemc\u00f3w model &#8222;Enigmy&#8221; jest znacznie bardziej skomplikowany ni\u017c konwencjonalny. Zawiera\u0142 dodatkowe po\u0142\u0105czenia wewn\u0119trzne i nowe wtyczki elektryczne. Dzi\u0119ki temu liczba mo\u017cliwych kombinacji szyfr\u00f3w wzros\u0142a setki razy.<\/p>\n\n\n\n<p>Marianowi Rejewskiemu uda\u0142o si\u0119 rozszyfrowa\u0107 niemieck\u0105 depesz\u0119 31 grudnia 1932 roku. Zasada dzia\u0142ania maszyny zosta\u0142a rozwi\u0105zana, jednak metody \u0142amania kod\u00f3w, kt\u00f3re Niemcy stale zmieniali, pozosta\u0142y tajemnic\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p>Wtedy warszawski kryptograf postanowi\u0142 zbudowa\u0107 sze\u015b\u0107 &#8222;Enigm&#8221; i po\u0142\u0105czy\u0107 je ze sob\u0105. Wszystkie urz\u0105dzenia musia\u0142y dzia\u0142a\u0107 jednocze\u015bnie. To urz\u0105dzenie zosta\u0142o nazwane &#8222;Bomb\u0105 Rejewskiego&#8221; i to w\u0142a\u015bnie pomog\u0142o z\u0142ama\u0107 niemiecki kod. Jednak Niemcy szybko si\u0119 o tym dowiedzieli i ponownie udoskonalili &#8222;Enigm\u0119&#8221;, dodaj\u0105c do maszyny dodatkowe wirniki szyfruj\u0105ce. Aby rozwi\u0105za\u0107 kody tego giganta, konieczne by\u0142o zbudowanie &#8222;Bomby Rejewskiego&#8221; nie z sze\u015bciu, ale z 60 po\u0142\u0105czonych&#8221;Enigm&#8221;. Polski wywiad nie mia\u0142 w\u00f3wczas mo\u017cliwo\u015bci i \u015brodk\u00f3w na jego rozw\u00f3j. Dlatego postanowiono przekaza\u0107 wszystkie dane aliantom. 25 lipca 1939 roku w Pyrach ko\u0142o Warszawy polscy kryptografowie przekazali zagranicznej delegacji kopi\u0119 &#8222;Enigmy&#8221; i wyja\u015bnili, w jaki spos\u00f3b mo\u017cna z\u0142ama\u0107 kod maszyny. Dalej nad &#8222;Enigma&#8221; pracowali Brytyjczycy i Francuzi. Polscy kryptografowie umo\u017cliwili Brytyjczykom wcze\u015bniejsze otrzymywanie informacji o bombardowaniach miast i wysp. W ten spos\u00f3b uratowano tysi\u0105ce ludzkich istnie\u0144 i unikni\u0119to najgorszych bitew.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Marian_Adam_Rejewski_informacje_biograficzne_o_wybitnym_matematyku\"><\/span>Marian Adam Rejewski: informacje biograficzne o wybitnym matematyku<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"749\" height=\"339\" src=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/03\/image-16.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-3434\" srcset=\"https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/03\/image-16.png 749w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/03\/image-16-300x136.png 300w, https:\/\/cdn.warsaw-future.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/36\/2023\/03\/image-16-696x315.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 749px) 100vw, 749px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p>Marian Adam Rejewski urodzi\u0142 si\u0119 16 sierpnia 1905 roku w Bydgoszczy. Wykszta\u0142cenie podstawowe przysz\u0142y matematyk otrzyma\u0142 w Niemczech, nast\u0119pnie podj\u0105\u0142 studia na Uniwersytecie Pozna\u0144skim, kt\u00f3re uko\u0144czy\u0142 pomy\u015blnie 1 marca 1929. \u015awiatowej s\u0142awy m\u0142ody matematyk przyni\u00f3s\u0142 udzia\u0142 w rozwi\u0105zywaniu szyfru &#8222;Enigmy&#8221;. Rejewski by\u0142 jednym z nielicznych, kt\u00f3rym uda\u0142o si\u0119 z powodzeniem wdro\u017cy\u0107 si\u0119 w kilku dziedzinach, zw\u0142aszcza w kryptografii i matematyce. Po sukcesach z &#8222;Enigm\u0105&#8221; Marian Rejewski pozosta\u0142 w Warszawie, gdzie sp\u0119dzi\u0142 reszt\u0119 \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Henryk_Zygalski\"><\/span>Henryk Zygalski<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Henryk Zygalski urodzi\u0142 si\u0119 15 lipca 1908 roku w Poznaniu. On, podobnie jak Marian Rejewski, zas\u0142yn\u0105\u0142 na ca\u0142ym \u015bwiecie jako wybitny matematyk i kryptograf, kt\u00f3ry bra\u0142 udzia\u0142 w rozwi\u0105zywaniu mechanizmu maszyny &#8222;Enigma&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Henryk Zygalski ucz\u0119szcza\u0142 do Gimnazjum \u015bw. Marii Magdaleny w Poznaniu i Uniwersytetu w Poznaniu. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia sp\u0119dzi\u0142 w Warszawie, gdzie pracowa\u0142 w kontrwywiadzie wojskowym. W\u0142a\u015bciwie Henryk Zygalski stworzy\u0142 dzia\u0142aj\u0105c\u0105 kopi\u0119 &#8222;Enigmy&#8221; po jej pomy\u015blnym rozwi\u0105zaniu.<\/p>\n\n\n\n<p>Zygalski jest r\u00f3wnie\u017c znany jako za\u0142o\u017cyciel &#8222;P\u0142achty Zygalskiego&#8221;, kt\u00f3re zosta\u0142y stworzone do przetwarzania perforowanych arkuszy, kt\u00f3re pomagaj\u0105 w sekwencjonowaniu dzia\u0142ania kodu wirnika &#8222;Enigmy&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Wielkiej Brytanii, gdzie pracowa\u0142 w szkole. Henryk Zygalski zmar\u0142 w Liss 30 sierpnia 1978 roku.<\/p>\n\n\n\n<h3 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Biografia_Jerzego_Rozyckiego\"><\/span>Biografia Jerzego R\u00f3\u017cyckiego<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h3>\n\n\n\n<p>Jerzy R\u00f3\u017cycki ma pochodzenie ukrai\u0144skie: urodzi\u0142 si\u0119 24 lipca 1909 roku w Olszanie (gubernia po\u0142tawska). Jest r\u00f3wnie\u017c znany na ca\u0142ym \u015bwiecie jako odnosz\u0105cy sukcesy naukowiec, matematyk i kryptograf zaanga\u017cowany w odszyfrowywanie maszyny &#8222;Enigma&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Przed przeprowadzk\u0105 do Polski Jerzy R\u00f3\u017cycki kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w polskiej szkole w Kijowie. Nast\u0119pnie podj\u0105\u0142 studia na Uniwersytecie Pozna\u0144skim, gdzie uzyska\u0142 tytu\u0142 magistra w 1932 roku. Jeszcze studiuj\u0105c w Poznaniu, Jerzy R\u00f3\u017cycki zainteresowa\u0142 si\u0119 kryptografi\u0105, wi\u0119c zosta\u0142 zaproszony do pracy w Warszawie w Biurze Szyfr\u00f3w. W przeciwie\u0144stwie do pozosta\u0142ych dw\u00f3ch badaczy &#8222;Enigmy&#8221;, Jerzy R\u00f3\u017cycki zosta\u0142 wys\u0142any na studia z matematyki probabilistycznej do Getyngi, jako najbardziej obiecuj\u0105cego matematyka Polski.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Czy wiesz, \u017ce dzi\u0119ki polskim matematykom II wojna \u015bwiatowa trwa\u0142a kilka lat kr\u00f3cej i uratowano tysi\u0105ce, a mo\u017ce wi\u0119cej ludzkich istnie\u0144? Tak wi\u0119c trzech geniuszy, w tym warszawiak: Marian Rejewski, Jerzy R\u00f3\u017cycki i Henryk Zygalski, uda\u0142o si\u0119 z\u0142ama\u0107 kod unikalnej maszyny szyfruj\u0105cej &#8222;Enigma&#8221;, z kt\u00f3rej korzystali nazi\u015bci podczas II wojny \u015bwiatowej. To niesamowita historia trzech [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":337,"featured_media":2904,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1116],"tags":[2754,2748,2744,2102,2756,2541,2750,2752,2749,2747,2751,2753,2746,2745,2743,2093,2496,2755],"motype":[1122],"moformat":[22],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-3427","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-biografia-jerzego-rozyckiego","10":"tag-historia-powstania-pierwszych-komputerow","11":"tag-historia-warszawy","12":"tag-historia-wynalazku","13":"tag-innowacje-w-warszawie","15":"tag-jak-polscy-matematycy-rozszyfrowali-enigme","16":"tag-jak-trzej-polscy-kryptografowie-zmienili-bieg-ii-wojny-swiatowej","17":"tag-jerzy-rozycki","18":"tag-kod-enigmy-3","19":"tag-marian-adam-rejewski-informacje-biograficzne-o-wybitnym-matematyku","20":"tag-marian-rejewski","22":"tag-rozwoj-komputerow","23":"tag-strony-z-historii","24":"tag-warszawscy-naukowcy","25":"tag-warszawscy-wynalazcy","26":"motype-eternal","27":"moformat-longrid-korotka","28":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3427","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/337"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3427"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3427\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3437,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3427\/revisions\/3437"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2904"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3427"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3427"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3427"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3427"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3427"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3427"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}