{"id":3489,"date":"2023-03-16T21:57:48","date_gmt":"2023-03-16T20:57:48","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-future.eu\/?p=3489"},"modified":"2023-03-16T21:57:59","modified_gmt":"2023-03-16T20:57:59","slug":"jak-powstawaly-popularne-kroje-pisma-w-miedzywojennej-warszawie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-jak-powstawaly-popularne-kroje-pisma-w-miedzywojennej-warszawie","title":{"rendered":"Jak powstawa\u0142y popularne kroje pisma w mi\u0119dzywojennej Warszawie"},"content":{"rendered":"\n

S\u0142owa wyra\u017caj\u0105 idee i opowiadaj\u0105 historie, a kroje pisma podkre\u015blaj\u0105 ducha czasu. Pierwsze czcionki trwa\u0142e w Polsce pojawi\u0142y si\u0119 ju\u017c w XV wieku i od tego czasu przesz\u0142y d\u0142ug\u0105 drog\u0119, a\u017c zacz\u0119to je stosowa\u0107 nie tylko na papierze, ale tak\u017ce w gad\u017cetach. W mi\u0119dzywojennej Warszawie 20-letni amator opracowa\u0142 kr\u00f3j pisma Chaim, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 bardzo popularny w bran\u017cy kultury typograficznej w Izraelu, podaje warsaw-future.eu<\/a>. Wykorzystywany by\u0142 na jaskrawe nag\u0142\u00f3wki w prasie i na plakatach reklamowych, ale drugie \u017cycie zyska\u0142 dopiero p\u00f3\u017aniej dzi\u0119ki warszawskiej projektantce i artystce Zofii Borysiewicz.<\/p>\n\n\n\n

Fakty z biografii tw\u00f3rcy czcionki Chaim<\/h2>\n\n\n\n

Tw\u00f3rc\u0105 popularnej czcionki by\u0142 Jan Lewitt, urodzony 3 kwietnia 1907 roku w Cz\u0119stochowie. W m\u0142odo\u015bci mieszka\u0142 w Palestynie, p\u00f3\u017aniej przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Warszawy, gdzie zrobi\u0142 karier\u0119. W 1933 roku wraz z Jerzym Himem otworzy\u0142 w stolicy pracowni\u0119 specjalizuj\u0105c\u0105 si\u0119 w marketingu i ilustracji ksi\u0105\u017ckowej. Na sukces nie trzeba by\u0142o d\u0142ugo czeka\u0107, bo po trzech udanych projektach – projekt wierszy Juliana Tuwima \u201eLokomotywa\u201d, \u201eRzepka\u201d i \u201ePtasie Radio\u201d, duet grafik\u00f3w zyska\u0142 \u015bwiatow\u0105 s\u0142aw\u0119. W 1937 roku Lewitt i Him zostali zaproszeni do Londynu na wystaw\u0119, na kt\u00f3rej mogli zaprezentowa\u0107 swoje prace szerszej publiczno\u015bci. Chocia\u017c brytyjska opinia publiczna ciep\u0142o wita\u0142a innowator\u00f3w, wielu w Polsce by\u0142o do nich uprzedzonych, poniewa\u017c Jan i jego kolega byli \u017bydami.<\/p>\n\n\n\n

Mimo wszystko graficy przez 10  lat pozostawali liderami w dziedzinie sztuki u\u017cytkowej: projektowali ksi\u0105\u017cki, plakaty reklamowe, a w czasie wojny na zlecenie w\u0142adz tworzyli og\u0142oszenia informacyjne i ulotki. Koniec udanej wsp\u00f3\u0142pracy nast\u0105pi\u0142 w latach 50., kiedy Lewitt nie chcia\u0142 ju\u017c pracowa\u0107 na zam\u00f3wienie i postanowi\u0142 po\u015bwi\u0119ci\u0107 si\u0119 malarstwu sztalugowemu.<\/p>\n\n\n\n

Kr\u00f3j pisma, opatentowany przez odlewni\u0119 s\u0142ynnego przedsi\u0119biorcy Jana Idzikowskiego, kt\u00f3ry p\u00f3\u017aniej zacz\u0105\u0142 by\u0107 u\u017cywany od nag\u0142\u00f3wk\u00f3w czasopism po og\u0142oszenia w komunikacji miejskiej, stworzy\u0142 dwudziestoparoletni J. Lewitt. Co ciekawe, by\u0142 samoukiem, a czcionka Chaim sta\u0142a si\u0119 jednym z jego pierwszych i najbardziej ambitnych projekt\u00f3w. Zyska\u0142a popularno\u015b\u0107 nie tylko w ca\u0142ej Polsce, ale tak\u017ce w ojczy\u017anie wybitnego grafika – Izraelu. Kr\u00f3j pisma Chaim podbi\u0142 dziedzin\u0119 typografii swoj\u0105 zwi\u0119z\u0142o\u015bci\u0105, brakiem zaokr\u0105glonych kszta\u0142t\u00f3w i zniekszta\u0142conych linii. Warto doda\u0107, \u017ce zosta\u0142 nazwany na cze\u015b\u0107 tw\u00f3rcy, poniewa\u017c Chaim z hebrajskiego na polski mo\u017cna przet\u0142umaczy\u0107 jako \u201eJan\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Historia s\u0142ynnego kroju pisma nie zako\u0144czy\u0142a si\u0119 wraz ze \u015bmierci\u0105 Jana, poniewa\u017c warszawska projektantka Zofia Janina Borysiewicz zainspirowana krojem Chaim stworzy\u0142a w 2019 roku jego \u201ekontynuacj\u0119\u201d – czcionk\u0119 Aviva.<\/p>\n\n\n\n

Nowe spojrzenie na star\u0105 czcionk\u0119<\/h3>\n\n\n
\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Przed stworzeniem czcionki Aviva Z. Borysiewicz studiowa\u0142a etnologi\u0119, pracowa\u0142a w r\u00f3\u017cnych instytucjach kultury w dzia\u0142ach komunikacji i marketingu. Projektantka rozwija\u0142a swoje umiej\u0119tno\u015bci artystyczne w \u201eSchool of Form\u201d – pozna\u0144skiej szkole projektowania na Uniwersytecie SWPS w Poznaniu. W jednym z wywiad\u00f3w Zofia powiedzia\u0142a, \u017ce \u200b\u200btypografia interesowa\u0142a j\u0105 od zawsze, nieustannie zg\u0142\u0119bia\u0142a histori\u0119 r\u00f3\u017cnych czcionek, przygl\u0105da\u0142a si\u0119 graffiti. Wszystko to imponowa\u0142o swoj\u0105 z\u0142o\u017cono\u015bci\u0105 i bogactwem detali.<\/p>\n\n\n\n

W typografii istnieje wiele mo\u017cliwo\u015bci o\u017cywienia tej samej czcionki. Nawet niewielkie modyfikacje mog\u0105 ca\u0142kowicie odmieni\u0107 charakter znak\u00f3w drukowanych na papierze lub zdobi\u0105cych strony serwis\u00f3w internetowych. Z. Borysiewicz najbardziej interesowa\u0142a czcionka Chaim, ale przed zaprezentowaniem jej nowej wersji po\u015bwi\u0119ci\u0142a du\u017co czasu na jej szczeg\u00f3\u0142owe badanie. Wspomnia\u0142a, \u017ce \u200b\u200bnawet udekorowa\u0142a \u015bciany wynajmowanego mieszkania poczt\u00f3wkami z napisami zrobionymi czcionk\u0105 Chaim. Ponadto projektantka uda\u0142a si\u0119 do rodzinnego miasta tw\u00f3rcy czcionek Chaim i zebra\u0142a zdj\u0119cia dokumentalne.<\/p>\n\n\n\n

W 2019 roku ukaza\u0142 si\u0119 katalog czcionek wieloskryptowych autorstwa Z. Borysiewicz – Chaim&Aviva. Jednak to nie koniec historii, poniewa\u017c projektantka ca\u0142y czas rozwija projekt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

S\u0142owa wyra\u017caj\u0105 idee i opowiadaj\u0105 historie, a kroje pisma podkre\u015blaj\u0105 ducha czasu. Pierwsze czcionki trwa\u0142e w Polsce pojawi\u0142y si\u0119 ju\u017c w XV wieku i od tego czasu przesz\u0142y d\u0142ug\u0105 drog\u0119, a\u017c zacz\u0119to je stosowa\u0107 nie tylko na papierze, ale tak\u017ce w gad\u017cetach. W mi\u0119dzywojennej Warszawie 20-letni amator opracowa\u0142 kr\u00f3j pisma Chaim, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 bardzo […]<\/p>\n","protected":false},"author":314,"featured_media":2399,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1114],"tags":[2812,2806,2541,2810,2815,2813,2807,2811,2814,2805,2816],"motype":[1122],"moformat":[18],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-3489","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-sfera-it","8":"tag-fakty-z-biografii-tworcy-czcionki-chaim","9":"tag-historia-startupow","10":"tag-innowacje-w-warszawie","11":"tag-jak-powstawaly-popularne-kroje-pisma-w-miedzywojennej-warszawie","12":"tag-nowe-czcionki-w-warszawie","13":"tag-nowe-spojrzenie-na-stara-czcionke","14":"tag-pomysl-na-startup","15":"tag-popularne-kroje-pisma","16":"tag-rozwoj-czcionek","17":"tag-startupy-w-warszawie","18":"tag-tworzenie-czcionek-w-grafice","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna","21":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3489","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/314"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3489"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3489\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3493,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3489\/revisions\/3493"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2399"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3489"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3489"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3489"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=3489"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=3489"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=3489"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}