{"id":4073,"date":"2024-03-23T23:55:00","date_gmt":"2024-03-23T22:55:00","guid":{"rendered":"https:\/\/warsaw-future.eu\/?p=4073"},"modified":"2024-03-24T00:03:32","modified_gmt":"2024-03-23T23:03:32","slug":"neony-warszawy-jako-element-architektury-miasta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/eternal-neony-warszawy-jako-element-architektury-miasta","title":{"rendered":"Neony Warszawy jako element architektury miasta"},"content":{"rendered":"\n

Warszawskie neony s\u0105 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 historii i architektury Polski. Ten niezwyk\u0142y element wystroju ulic miasta przetrwa\u0142 wiele wydarze\u0144 historycznych: niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski, epok\u0119 kapitalizmu, II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 i powojenn\u0105 odbudow\u0119 Warszawy. Neony s\u0142u\u017cy\u0142y jako reklama, dekoracja i o\u015bwietlenie ulic w ciemnych godzinach dnia. Po I wojnie \u015bwiatowej w wielu europejskich stolicach zab\u0142ys\u0142y neony, ale dla Warszawy mia\u0142o to szczeg\u00f3lne znaczenie. Wi\u0119cej na warsaw-future<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

\u201eNeonizacja\u201d Warszawy: historyczna przesz\u0142o\u015b\u0107 <\/h2>\n\n\n\n

Neony sta\u0142y si\u0119 popularne w Warszawie po I wojnie \u015bwiatowej, kiedy wi\u0119ksza cz\u0119\u015b\u0107 miasta zosta\u0142a zniszczona przez okupant\u00f3w. W\u0142a\u015bciciele ma\u0142ych sklepik\u00f3w, kawiarni, salon\u00f3w fryzjerskich i innych ocala\u0142ych plac\u00f3wek stworzyli w\u0142asne szyldy, ale wygl\u0105da\u0142y tak samo, szaro i w \u017caden spos\u00f3b nie przyci\u0105ga\u0142y klient\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Pierwsze neony w Warszawie pojawi\u0142y si\u0119 w 1926 roku na dachu Willi Marconiego, kt\u00f3ra znajdowa\u0142a si\u0119 u zbiegu ulic Marsza\u0142kowskiej i Alei Jerozolimskich. Powsta\u0142y w celu reklamy browaru i zawiera\u0142a butelk\u0119 piwa oraz napis \u201ePorter\u201d. Od tego czasu neony zacz\u0119to powszechnie stosowa\u0107 do dekoracji witryn sklepowych, instytucji i reklamy ulicznej. Lokalne media nie przegapi\u0142y tego wydarzenia, ale opinie w gazetach i czasopismach by\u0142y podzielone. Na przyk\u0142ad \u201eGazeta Polska\u201d w 1936 roku pochwali\u0142a tak\u0105 inicjatyw\u0119 i napisa\u0142a, \u017ce \u200b\u200bnocny blask neon\u00f3w odzwierciedla \u017cycie i burzliwy rytm wielkiego miasta. \u201eKurier Warszawski\u201d nie podziela\u0142 tych \u0435ntuzjazm\u00f3w, twierdz\u0105c, \u017ce neony tylko psuj\u0105 nerwy i wzrok warszawiak\u00f3w, nie podkre\u015blaj\u0105c wyj\u0105tkowej architektury miasta.<\/p>\n\n\n\n

W 1933 roku magistrat warszawski wprowadzi\u0142 pewne zasady dla przedsi\u0119biorc\u00f3w planuj\u0105cych instalowanie neon\u00f3w w swoich zak\u0142adach. Ze wzgl\u0119du na zagro\u017cenie dla wzroku zakazano u\u017cywania czerwonych \u015bwiate\u0142, a ze wzgl\u0119du na bezpiecze\u0144stwo kierowc\u00f3w i pieszych nie wolno by\u0142o u\u017cywa\u0107 \u015bwiate\u0142 migoc\u0105cych.<\/p>\n\n\n\n

W tworzenie neon\u00f3w dla kawiarni, restauracji, cukierni, sklep\u00f3w i instytucji rz\u0105dowych czasami anga\u017cowali si\u0119 znani arty\u015bci. Przyk\u0142adowo w 1935 roku architekt W\u0142adys\u0142aw Lichtenstein stworzy\u0142 wystr\u00f3j warszawskiej cukierni \u201eSuchard\u201d, a w projekt neon\u00f3w witryny zak\u0142adu \u201eEra\u201d zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 s\u0142ynny grafik Tadeusz Kryszak.<\/p>\n\n\n\n

Upadek i nowe \u017cycie ery neon\u00f3w<\/h2>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n

W latach 40. i 50. XX wieku nie zach\u0119cano do stosowania neon\u00f3w w reklamie, poniewa\u017c r\u00f3\u017cne techniki marketingowe nie wpisywa\u0142y si\u0119 do \u200b\u200bsystemu komunistycznego. Neony mog\u0142y pe\u0142ni\u0107 jedynie funkcj\u0119 dekoracyjn\u0105 i informacyjn\u0105, dlatego o\u015bwietla\u0142y jedynie niekt\u00f3re warszawskie dworce, kina i hotele.<\/p>\n\n\n\n

Reklama uliczna odrodzi\u0142a si\u0119 dopiero po \u015bmierci Stalina, a wraz z ni\u0105 neony. W 1956 roku gazeta \u201eStolica\u201d napisa\u0142a, \u017ce \u200b\u200bneony wype\u0142niaj\u0105 miasto \u017cyciem, energi\u0105 i ruchem zar\u00f3wno w nocy, jak i w ci\u0105gu dnia. W 1972 roku utworzono nawet w Warszawie przedsi\u0119biorstwo pa\u0144stwowe, kt\u00f3re zajmowa\u0142o si\u0119 produkcj\u0105 i instalacj\u0105 neon\u00f3w w mie\u015bcie.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Warszawskie neony s\u0105 integraln\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 historii i architektury Polski. Ten niezwyk\u0142y element wystroju ulic miasta przetrwa\u0142 wiele wydarze\u0144 historycznych: niepodleg\u0142o\u015b\u0107 Polski, epok\u0119 kapitalizmu, II wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 i powojenn\u0105 odbudow\u0119 Warszawy. Neony s\u0142u\u017cy\u0142y jako reklama, dekoracja i o\u015bwietlenie ulic w ciemnych godzinach dnia. Po I wojnie \u015bwiatowej w wielu europejskich stolicach zab\u0142ys\u0142y neony, ale dla Warszawy […]<\/p>\n","protected":false},"author":315,"featured_media":2323,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1116],"tags":[3259,3257,2120,2095,2102,2541,3256,2101,2093,3260,3258],"motype":[1122],"moformat":[18],"moimportance":[33],"class_list":{"0":"post-4073","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-innowacje","8":"tag-neonizacja-warszawy","9":"tag-neonizacja-warszawy-historyczna-przeszlosc","10":"tag-co-zobaczyc-w-warszawie","11":"tag-historia-architektury-w-warszawie","12":"tag-historia-warszawy","13":"tag-innowacje-w-warszawie","14":"tag-neony-warszawy-jako-element-architektury-miasta","15":"tag-stare-miejsca-w-warszawie","16":"tag-strony-z-historii","17":"tag-upadek-i-nowe-zycie-ery-neonow","18":"tag-warszawskie-neony","19":"motype-eternal","20":"moformat-vlasna","21":"moimportance-retranslyacziya-v-agregatory"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4073","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/315"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4073"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4073\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4077,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4073\/revisions\/4077"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2323"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4073"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4073"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4073"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=4073"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=4073"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/warsaw-future.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=4073"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}