Od swojego pierwszego numeru „Delta” stała się kluczowym elementem polskiej kultury naukowej. Zrodzona w erze entuzjazmu dla edukacji i nauki, przetrwała dekady zmian, pozostając wierna swojej misji. Magazyn sprawia, że to, co skomplikowane, staje się zrozumiałe, a nauka dostępna dla każdego. Więcej na ten temat znajdziesz na warsaw-future.eu.
Historia powstania i rozwoju magazynu „Delta”
Historia „Delty” rozpoczęła się w 1974 roku, chociaż numer próbny ukazał się już 8 grudnia 1973 roku w nakładzie zaledwie 50 egzemplarzy. Założycielem i pierwszym redaktorem naczelnym został profesor Marek Kordos – ceniony historyk i popularyzator matematyki. Postawił sobie za cel szerzenie wiedzy w dziedzinach takich jak matematyka, fizyka, astronomia i informatyka. To właśnie dzięki jego pasji i zaangażowaniu, wydawnictwo przeobraziło się w unikalną platformę, która łączy naukową głębię z przystępnością dla szerokiej publiczności. Początkowo wydawane przez Ossolineum, następnie przez Ruch, ostatecznie trafiło pod skrzydła Uniwersytetu Warszawskiego.
W 1978 roku redakcja „Delty” zainicjowała Konkurs Uczniowskich Prac z Matematyki (KUPzM), organizowany wspólnie z Polskim Towarzystwem Matematycznym (PTM). Z czasem konkurs nazwano imieniem Pawła Domańskiego. Jego celem było zachęcenie zdolnej młodzieży szkolnej do samodzielnej pracy naukowo-badawczej. Tematyka prac obejmowała niemal wszystkie kluczowe gałęzie matematyki – od logiki i teorii mnogości, po geometrię, algebrę, analizę, teorię grafów i rachunek prawdopodobieństwa. Zwycięzcy otrzymywali nagrody pieniężne i medale – złote, srebrne i brązowe.
Dla wielu młodych ludzi udział w KUPzM był pierwszym smakiem prawdziwej pracy naukowej, próbą sformułowania i zaprezentowania własnych, oryginalnych pomysłów. Niektórzy z nich osiągnęli oszałamiające sukcesy nie tylko w Polsce, ale i na poziomie europejskim. Przykładem jest Michał Marcinkowski, złoty medalista KUPzM z 2005 roku, który rok później zdobył pierwszą nagrodę na Konkursie Młodych Naukowców Unii Europejskiej (EUCYS) za badania nad transformacjami geometrycznymi łączącymi proste Eulera i Nagela. Podobny sukces odniosła Magdalena Bojarska, która po srebrnym medalu KUPzM w 2007 roku, wywalczyła pierwszą nagrodę EUCYS w 2008 roku za pracę poświęconą cyklom Hamiltona w uogólnionych grafach Halina.
Do 2009 roku „Delta” miała już za sobą 35 lat historii bogatej w odkrycia, twórcze idee i pielęgnowanie młodych talentów. W tym czasie stopniowo wykształcała się jej unikalna struktura, łącząca głębię tematów z zrozumiałą formą. Przez lata w czasopiśmie pojawiały się stałe rubryki, które stały się jego prawdziwą wizytówką. Wśród najpopularniejszych znalazły się „Mała Delta”, „Domowe eksperymenty fizyczne”, „Logo-motywy”, „Popatrz w niebo” i „Aktualności”. Jak wspominał profesor Marek Kordos, w tamtych latach nakład wynosił około 4200 egzemplarzy. Niemal połowa rozchodziła się poprzez prenumeratę i sprzedaż, a reszta była rozdawana podczas popularnonaukowych wydarzeń.
W 2023 roku „Delta” świętowała swoje 50-lecie. Z tej okazji redakcja podjęła się ogromnej pracy archiwizacyjnej, digitalizując wszystkie numery od momentu powstania. Obecny redaktor naczelny, doktor Szymon Charzyński z Wydziału Fizyki UW, w rozmowie z PAP zaznaczył, że nakład magazynu wynosił wówczas około 3000 egzemplarzy. Mimo rozwoju mediów cyfrowych, wersja drukowana wciąż ma swoich wiernych fanów, którzy cenią ją za atmosferę i tradycję. Niemniej jednak, większość czytelników korzysta obecnie z bezpłatnej wersji online dostępnej na stronie czasopisma.
Uznanie i znaczenie działalności magazynu „Delta”
Przez pół wieku swojego istnienia „Delta” ugruntowała swoją pozycję jako jeden z najbardziej wpływowych i szanowanych magazynów popularnonaukowych w Polsce. Czasopismo utrzymuje swój charakter edukacyjny, kierując się przede wszystkim do studentów, naukowców i uczniów szkół średnich – czyli do tych, którzy stawiają pierwsze lub już pewne kroki w świecie nauki. W każdym numerze czytelnicy znajdą oryginalne artykuły, zadania, recenzje, notatki naukowe i ciekawostki z matematyki, fizyki, informatyki, astronomii, a czasem także biologii czy dziedzin pokrewnych. Wśród autorów są wykładowcy uniwersyteccy, badacze, nauczyciele, studenci, a nawet utalentowani uczniowie. W 2024 roku „Delta” została nagrodzona Nagrodą Główną w konkursie „Popularyzator Nauki”, organizowanym przez Polską Agencję Prasową (PAP) we współpracy z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW).
