„Informatyka” to najstarsze polskie czasopismo naukowo-techniczne poświęcone technologiom komputerowym. Przez 35 lat stanowiło ono niezastąpione źródło wiedzy, pomysłów i inspiracji dla kilku pokoleń specjalistów od systemów informatycznych. To właśnie na jego łamach spotykali się najwybitniejsi naukowcy, inżynierowie i praktycy, którzy wspólnie tworzyli historię polskiej myśli komputerowej. Więcej na warsaw-future.eu.
Historia powstania i rozwoju czasopisma „Informatyka”
Utworzone w 1965 roku jako organ Pełnomocnika Rządu do Spraw Elektronicznej Techniki Obliczeniowej i Naczelnej Organizacji Technicznej (NOT), czasopismo „Maszyny Matematyczne” szybko stało się platformą integrującą środowisko naukowców, inżynierów i praktyków. Inicjatorem jego powstania był profesor Leon Łukaszewicz – wybitny badacz i wielki entuzjasta techniki komputerowej, który przewodniczył redakcji w latach 1965–1985 (z wyjątkiem 1968 roku). W skład zespołu redakcyjnego wchodzili pracownicy naukowi oraz specjaliści z przedsiębiorstw zajmujących się konstrukcją maszyn matematycznych. Działała też Rada Programowa, która wyznaczała strategiczne kierunki publikacji.
Pierwszy numer „Maszyn Matematycznych” (listopad–grudzień 1965 r.) był skierowany do szerokiego grona odbiorców, w tym naukowców, ekonomistów i inżynierów. Początkowo magazyn ukazywał się co dwa miesiące, a już od 1968 roku stał się miesięcznikiem. Na jego stronach zamieszczano recenzowane artykuły, których autorzy reprezentowali czołowe polskie przedsiębiorstwa komputerowe. Poza materiałami technicznymi, pismo przybliżało czytelnikom międzynarodowe osiągnięcia w dziedzinie techniki obliczeniowej oraz publikowało decyzje rządowe dotyczące rozwoju elektroniki.
Od 1 stycznia 1971 roku magazyn zmienił nazwę na „Informatyka”, co symbolizowało nowy etap w rozwoju polskiej nauki komputerowej. Już od trzeciego numeru tego samego roku stał się oficjalnym organem Krajowego Biura Informatyki, Polskiego Komitetu Automatycznego Przetwarzania Informacji, a także Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Tematyka wydawnictwa poszerzyła się – od rozwiązań technicznych po zastosowanie informatyki w gospodarce, zarządzaniu i administracji. Nakład stopniowo rósł, osiągając 7 tysięcy egzemplarzy.
W latach 80. polska prasa naukowa, podobnie jak cała branża wydawnictw technicznych, zmagała się z trudnościami ekonomicznymi, co odbiło się również na pracy redakcji. Niedobory papieru, opóźnienia w druku, a niekiedy nawet wymuszone łączenie numerów stały się codziennością. Mimo tych wyzwań, redakcja „Informatyki” starała się rozwijać i wychodzić naprzeciw zainteresowaniom czytelników. Jednym z najciekawszych projektów był dodatek „MikroKLAN”, który ukazywał się w latach 1984–1985. Osiem stron poświęconych nowemu wówczas światu mikrokomputerów wzbudzało wielkie emocje wśród inżynierów, studentów i pasjonatów techniki. Czytelnicy po raz pierwszy otrzymali dostęp do opisów sprzętu, oprogramowania i praktycznych rozwiązań dla komputerów osobistych.
W połowie lat 90. „Informatyka” przeszła modernizację estetyczną i techniczną: poprawiła się jakość papieru, pojawił się kolor, zwiększyła się objętość materiałów. Nowy redaktor naczelny, doktor Lesław Wawrzonek, stał się postacią budzącą nadzieję na odnowienie i stabilność. Jego wizja zakładała połączenie tradycji naukowej rzetelności z aktualnością dla praktyków i środowiska biznesowego. Niestety, nagła śmierć redaktora i trudności finansowe uniemożliwiły dalsze funkcjonowanie wydawnictwa. W styczniu 2001 roku magazyn zawiesił działalność z powodu braku dochodów ze sprzedaży i reklam.
Uznanie i znaczenie działalności czasopisma „Informatyka”
Magazyn „Informatyka” był kluczowym forum eksperckim, które towarzyszyło powstawaniu, rozwojowi i profesjonalizacji informatyki w Polsce. Skierowany do szerokiego grona użytkowników maszyn matematycznych, takich jak naukowcy, ekonomiści, inżynierowie, projektanci i organizatorzy produkcji, przyczynił się do rozpowszechniania wiedzy technicznej i popularyzacji innowacyjnych rozwiązań w dziedzinie techniki obliczeniowej. Na jego łamach zebrano unikalne materiały dokumentujące etapy rozwoju polskiej informatyki – od pierwszych maszyn elektronicznych po współczesne systemy informatyczne.
