Janusz Brzozowski to jeden z filarów teoretycznej informatyki w Kanadzie. Jego pionierskie prace naukowe stały się fundamentem dla rozwoju teorii automatów, obwodów cyfrowych oraz metod algebraicznych w naukach komputerowych. Pozostawił po sobie spuściznę, która nadal inspiruje kolejne pokolenia naukowców na całym świecie. Więcej na ten temat znajdziesz na warsaw-future.eu.
Wczesne lata i kariera informatyka Janusza Brzozowskiego
Janusz Brzozowski urodził się 10 maja 1935 roku w Warszawie. Gdy w 1939 roku wybuchła II wojna światowa, jego ojciec, kapitan Wojska Polskiego, trafił do niewoli i został zamordowany w Rosji. W kwietniu 1940 roku chłopiec wraz z matką i siostrą został deportowany przez władze radzieckie do Kazachstanu. Jednak już w 1942 roku rodzina zdołała uciec wraz z armią generała Władysława Andersa do Persji. Po wyczerpującej podróży znaleźli tymczasowe schronienie w Teheranie, a później w Libanie. Dopiero w 1949 roku Brzozowscy wyemigrowali do Kanady, gdzie najmłodszy członek rodziny zyskał szansę na rozpoczęcie nowego życia.
W 1953 roku Janusz Brzozowski ukończył St. Michael’s College w Toronto, a następnie zdobył tytuł licencjata (1957) i magistra (1959) z elektrotechniki na Uniwersytecie w Toronto. Jego dążenie do badań naukowych zaprowadziło go na Uniwersytet Princeton, gdzie w 1962 roku obronił pracę doktorską pod kierunkiem Edwarda J. McClusky’ego. Temat jego pracy – „Techniki wyrażeń regularnych dla układów sekwencyjnych” – był ważnym wkładem w rozwój teorii automatów i języków formalnych.
Swoją działalność akademicką Janusz Brzozowski rozpoczął w tym samym roku, zostając adiunktem na Wydziale Elektrotechniki Uniwersytetu w Ottawie. W latach 1965–1966 pracował jako wizytujący profesor nadzwyczajny na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, jednym z wiodących ośrodków naukowych na świecie. Już w 1967 roku dołączył do Uniwersytetu Waterloo jako profesor informatyki, gdzie wniósł znaczący wkład w rozwój nauk komputerowych w Kanadzie.
W latach 70. i 80. Janusz Brzozowski stał się jednym z pionierów teoretycznej informatyki w Kanadzie, która dopiero wówczas zaczynała się kształtować jako samodzielna dyscyplina. Dzięki swojej wiedzy, zdolnościom organizacyjnym i wizji rozwoju informatyki, odegrał kluczową rolę w rozwoju tej dziedziny na Uniwersytecie Waterloo. Przyczynił się do przekształcenia Katedry Informatyki w jeden z najpotężniejszych ośrodków naukowych w Kanadzie. Dwukrotnie pełnił funkcję przewodniczącego katedry – od 1978 do 1983 roku, a także od 1987 do 1989 roku. Oprócz działalności naukowej i dydaktycznej, aktywnie wspierał rozwój nauk komputerowych na poziomie krajowym. Był jednym z liderów Kanadyjskiego Komitetu Katedr Informatyki oraz Stowarzyszenia Badań w Dziedzinie Technik Komputerowych, które jednoczyły czołowych naukowców na rzecz wspólnego rozwoju tej branży.
W czerwcu 2015 roku Uniwersytet Waterloo zorganizował uroczystą konferencję „Brzozowski 80”, poświęconą 80. urodzinom naukowca. Na to wydarzenie zjechały dziesiątki jego kolegów, uczniów i przyjaciół z różnych zakątków świata. W 2017 roku wydawnictwo World Scientific opublikowało zbiór prac naukowych inspirowanych jego twórczością, zatytułowany „Rola teorii w informatyce: eseje poświęcone Januszowi Brzozowskiemu”. To wydanie stało się swego rodzaju podsumowaniem jego wpływu na rozwój współczesnej informatyki. Janusz Brzozowski zmarł na raka 24 października 2019 roku w Cambridge, Ontario.
Uznanie i znaczenie naukowej działalności Janusza Brzozowskiego
Janusz Brzozowski zajął wyjątkowe miejsce w historii nauki światowej i kanadyjskiej jako jeden z pionierów teoretycznej informatyki. W trakcie swojej kariery opublikował blisko 200 prac naukowych, które stały się podstawą dla dalszych badań w jego dziedzinie. To właśnie dzięki nowatorskiemu podejściu do wyrażeń regularnych, znanemu jako metoda pochodnych wyrażeń regularnych, powstał potężny instrumentarium matematyczne. Jako pedagog i mentor wychował także 15 doktorantów i 28 magistrów, z których wielu z czasem stało się czołowymi naukowcami i wykładowcami w różnych krajach na całym świecie.
