Przez ponad siedemdziesiąt lat Instytut Energetyki w Warszawie pozostaje epicentrum odkryć naukowych i innowacji technicznych. To właśnie on kształtuje oblicze polskiej energetyki. Założona w okresie powojennym instytucja stała się kluczowym partnerem dla państwa i przemysłu w rozwijaniu infrastruktury energetycznej i transformacji całego sektora. Więcej na warsaw-future.eu.
Historia powstania i rozwoju Instytutu Energetyki
Instytut Energetyki został założony 2 listopada 1953 roku z siedzibą główną w Warszawie. Jego historia rozpoczęła się w stołecznej wsi Mory, gdzie w latach 50. wzniesiono pierwsze budynki i laboratoria. Później drugą część Instytutu zlokalizowano w pobliżu warszawskiej elektrociepłowni Siekierki. Od samego początku Instytut stawiał czoła ważnym zadaniom: wspieraniu sektora energetycznego w kwestiach eksploatacji i budowy obiektów, wdrażaniu innowacji technicznych w produkcji, przesyłaniu i wykorzystywaniu energii elektrycznej, a także promowaniu inicjatyw racjonalizatorskich.
Pod koniec lat 70. działalność Instytutu Energetyki została podzielona na dwa główne piony: jednostki produkcyjne oraz działy elektryczne. W tym samym czasie funkcjonowały również centra branżowe, w tym Centrum Normalizacji oraz Centrum Informacji Naukowo-Technicznej i Ekonomicznej. W tym właśnie okresie Instytut odegrał kluczową rolę w podnoszeniu efektywności energetycznej kraju. W 1979 roku koordynował program modernizacji polskiego systemu energetycznego, a zespół jego specjalistów otrzymał Nagrodę Państwową za stworzenie nowoczesnych systemów automatyki dla urządzeń elektroenergetycznych.
Nowy etap rozwoju Instytutu Energetyki rozpoczął się w 2002 roku, gdy w strukturze Pionów Cieplnych powstało Centrum Integracji Badań nad Zaopatrzeniem w Energię Europy Środkowo-Wschodniej (CENERG). Zintegrowało ono badania z zakresu energetyki konwencjonalnej i odnawialnej. W tym czasie struktura Instytutu obejmowała szereg oddziałów regionalnych i wydziałów, w tym: Oddział Ceramiki w Boguchwale, oddziały w Gdańsku i Łodzi, Zakład Badawczy w Białymstoku, a także piony cieplny, elektryczny i mechaniczny w Warszawie.
Kolejne lata przyniosły ważne zmiany instytucjonalne dla Instytutu Energetyki. W 2007 roku w jego struktury włączono dwa ośrodki naukowe: Instytut Techniki Cieplnej w Łodzi oraz Instytut Techniki Grzewczej i Sanitarnej w Radomiu. Nowy impuls do rozwoju nastąpił w 2010 roku, kiedy to, zgodnie z ustawą o instytutach badawczych z 30 kwietnia, Instytut uzyskał oficjalny status instytutu badawczego. Dało mu to szersze możliwości do realizacji innowacyjnych projektów, rozszerzenia współpracy międzynarodowej i pozyskiwania finansowania dla dużych programów energetycznych.
Ważnym uznaniem wieloletniej pracy była decyzja Rady Ministrów z 24 listopada 2023 roku, która nadała Instytutowi Energetyki status państwowego instytutu badawczego. W tym samym roku uroczyście świętował swoje 70-lecie. Na wydarzenie zaproszono przedstawicieli przemysłu energetycznego, środowisk akademickich i administracji centralnej. Kierownictwo Instytutu podkreśliło, że obchody mają stać się przestrzenią do dyskusji o przyszłych wyzwaniach i kształtowania wizji współpracy nauki z biznesem na rzecz transformacji energetycznej Polski.
Uznanie i znaczenie działalności Instytutu Energetyki
Przez siedem dekad swojego istnienia Instytut Energetyki w Warszawie stał się wiodącym ośrodkiem badawczo-naukowym w Polsce. Wśród jego ważnych osiągnięć należy wymienić rozwój nowoczesnych systemów automatyki dla urządzeń energetycznych, koordynację programów podnoszenia efektywności energetycznej w kraju oraz aktywny udział w modernizacji polskiego systemu energetycznego. W 2010 roku Instytut uzyskał status instytutu badawczego, a w 2023 roku status państwowego instytutu badawczego, co jest potwierdzeniem jego strategicznego znaczenia dla bezpieczeństwa energetycznego Polski.
