Lufthansa Flight 2904 to rejs Airbusem A320-200, który miał wykonać przelot z Frankfurtu do Warszawy. 14 września 1993 roku samolot nie zdołał zatrzymać się na pasie startowym lotniska Okęcie i wypadł poza jego obręb, co doprowadziło do śmierci dwóch osób oraz licznych obrażeń wśród pasażerów i załogi. Ta katastrofa lotnicza stała się jedną z najbardziej znanych w Europie, ponieważ połączyła w sobie skomplikowane warunki pogodowe, specyfikę systemów lotniczych oraz błędy popełnione przez załogę, pisze warsaw-future.eu.
Przebieg wypadku
Rejs 2904 otrzymał zgodę na lądowanie na pasie 11 warszawskiego lotniska oraz informację o możliwym uskoku wiatru (windshear) podczas podejścia. Aby skompensować spodziewany wiatr boczny, piloci podjęli decyzję o lądowaniu z niewielkim przechyleniem w prawo i z prędkością o około 20 węzłów (37 km/h) większą niż standardowa. Procedura ta była zgodna z instrukcjami dla zgłoszonych warunków pogodowych, jednak informacje godzinowe okazały się nieaktualne.
W momencie przyziemienia okazało się, że zamiast spodziewanego wiatru bocznego faktycznie wiał wiatr tylny z prędkością około 20 węzłów. Z powodu zwiększonej prędkości, samolot dotknął pasa startowego w znacznie większej odległości od progu. Prawe podwozie zetknęło się z pasem 770 metrów od początku, a lewe – dopiero dziewięć sekund później, na 1525 metrach. Spoilery i odwracacze ciągu silników aktywowały się dopiero po kontakcie lewego podwozia, a hamulce zadziałały dodatkowe cztery sekundy później, gdy prędkość obrotowa kół przekroczyła 72 węzły.
Pozostała długość pasa była zbyt mała, aby samolot zdążył się całkowicie zatrzymać. Pilot podjął decyzję o skierowaniu maszyny w prawo, aby uniknąć przeszkód znajdujących się za końcem pasa. Samolot opuścił pas startowy z prędkością 72 węzłów i przeleciał około 90 metrów, po czym uderzył lewym skrzydłem w nasyp i antenę LLZ. W strefie lewego skrzydła wybuchł pożar, który przedostał się do kabiny pasażerskiej.
Przyczyny katastrofy
Główną przyczyną katastrofy były błędne decyzje i działania załogi. Część tych decyzji opierała się na nieaktualnej informacji o uskoku wiatru (windshear), który wystąpił z powodu przechodzenia frontu atmosferycznego, charakteryzującego się gwałtownymi zmianami parametrów wiatru i intensywnym deszczem.
Dodatkowym czynnikiem był brak aktualnej informacji o wietrze w wieży kontroli lotów. Z tego powodu załoga nie otrzymała zaktualizowanych danych, co utrudniło prawidłowy wybór manewru. Ponadto, konstrukcyjne cechy Airbusa A320-200 ograniczały możliwości załogi: system komputerowego sterowania blokował spoilery i odwracacze ciągu do momentu osiągnięcia minimalnego obciążenia wynoszącego 6,3 tony na każdym podwoziu, a system hamowania aktywował się dopiero po osiągnięciu określonej prędkości obrotowej kół.
W przypadku rejsu 2904 warunki te nie zostały spełnione. Samolot wylądował z niewielkim przechyleniem, nie osiągnięto wymaganego nacisku na podwozie, a z powodu zjawiska akwaplanacji na mokrym pasie koła nie rozkręciły się wystarczająco szybko. Dopiero po kontakcie lewego podwozia aktywowały się automatyczne systemy hamowania, ale pozostała długość pasa nie pozwoliła już na zatrzymanie samolotu.
Systemy awaryjne
Systemy spoilerów i odwracaczy ciągu silników zostały zaprojektowane tak, aby aktywować się tylko przy pewnym kontakcie samolotu z ziemią. Spoilery działały, jeżeli podwozie niosło obciążenie co najmniej 6,3 tony lub gdy koła obracały się z prędkością wyższą niż 72 węzły. Odwracacze aktywowały się tylko przy spełnieniu pierwszego warunku. W rejsie 2904 parametry te nie zostały osiągnięte w wyniku kombinacji dużej prędkości, mokrego pasa i przechylenia samolotu. Doprowadziło to do tego, że najbardziej efektywne systemy hamowania nie zadziałały na czas.
Konsekwencje wypadku
W wyniku wypadku zginęły dwie osoby: kapitan, który zajmował prawe siedzenie, oraz jeden pasażer, który nie zdołał się wydostać z powodu utraty przytomności w wyniku zadymienia. W sumie poważne obrażenia odniosło ponad 50 osób, w tym dwóch członków załogi, a pięciu kolejnych pasażerów doznało lekkich obrażeń. Pożar, który wybuchł w skrzydle, przedostał się do kabiny i znacznie utrudnił ewakuację pasażerów.
Katastrofa Lufthansa Flight 2904 stała się tragicznym połączeniem błędów załogi, niedostatecznej informacji pogodowej i konstrukcyjnych cech samolotu. Pokazuje ona wyraźnie znaczenie aktualnych danych meteorologicznych, precyzji działań pilotów oraz ograniczeń zautomatyzowanych systemów techniki lotniczej. Ten przypadek jest wykorzystywany w lotniczych programach szkoleniowych jako przykład konieczności prawidłowej oceny ryzyka i przestrzegania procedur lądowania w trudnych warunkach pogodowych.