Był współautorem bomby atomowej, a następnie wezwał świat do rezygnacji z jej użycia. Mowa o Józefie Rotblacie, wybitnym polskim fizyku. Dążąc do zintensyfikowania kampanii na rzecz pokoju i rozbrojenia nuklearnego, postanowił wykorzystać swoją wiedzę dla dobra ludzkości, pisze warsaw-future.eu.
Wczesne lata i kariera naukowa Józefa Rotblata
Józef Rotblat urodził się 4 listopada 1908 r. w polsko-żydowskiej rodzinie w Warszawie. Pomimo stabilnej sytuacji finansowej rodziców, po I wojnie światowej zmuszony był zarabiać na życie jako elektryk. Z dyplomem inżyniera elektryka z 1923 roku, wstąpił na Wolną Wszechnicę Polską, aby realizować swoje ambicje akademickie w 1929 roku. Po ukończeniu studiów magisterskich kontynuował naukę na Uniwersytecie Warszawskim do 1938 roku.
Po uzyskaniu stopnia doktora fizyki, Józef Rotblat został asystentem dyrektora Instytutu Fizyki Atomowej Wolnej Wszechnicy Polskiej w 1938 roku. W następnym roku został zaproszony do studiowania na Uniwersytecie w Liverpoolu pod kierunkiem odkrywcy neutronów Jamesa Chadwicka. W przededniu II wojny światowej naukowiec zostawił w Polsce żonę, która z powodu choroby nie mogła podróżować. Choć para planowała spotkać się później w Anglii, kobieta zginęła w obozie koncentracyjnym podczas Holokaustu.
Jeszcze przed wyjazdem za granicę Józef Rotblat prowadził badania nad stworzeniem bomby atomowej poprzez rozszczepienie atomu. Uważał, że nazistowskie Niemcy mogą zostać powstrzymane przed realizacją swojego potencjału nuklearnego tylko dzięki strategicznej broni odstraszającej w brytyjskim arsenale. Wraz z Jamesem Chadwickiem fizyk pracował nad Tubular Alloys, brytyjskim projektem bomby atomowej. W 1944 roku dołączył również do Projektu Manhattan, programu rozwoju broni jądrowej w Stanach Zjednoczonych. Kiedy okazało się, że Niemcy zrezygnowały z prac nad własną bombą, naukowiec zrezygnował z udziału w programie ze względów sumienia pod koniec roku.
Chociaż służby bezpieczeństwa Los Alamos podejrzewały Józefa Rotblata o współpracę z radzieckimi szpiegami, pozwoliły mu wrócić do Wielkiej Brytanii pod warunkiem, że nie ujawni powodów swojego wyjazdu. Po II wojnie światowej został starszym wykładowcą i pełniącym obowiązki dyrektora fizyki jądrowej na Uniwersytecie w Liverpoolu. Chcąc wykorzystać swoje umiejętności w dziedzinie nauk jądrowych dla dobra ludzkości, w 1949 r. został profesorem fizyki w Medical College of St. Bartholomew’s Hospital, University of London. Rok później uzyskał tytuł doktora fizyki na Uniwersytecie w Liverpoolu.
Józef Rotblat poświęcił resztę swojego życia na edukowanie społeczności naukowej i publicznej na temat zagrożeń związanych z bronią jądrową. Stał się jednym z nielicznych członków elity publicznej, którzy podpisali się pod antywojennym apelem Manifestu Russella-Einsteina w 1955 roku. W 1957 roku naukowiec wraz z Bertrandem Russellem założył międzynarodową organizację Pugwash Conferences on Science and Global Issues. Pomimo przejścia na emeryturę w 1974 roku, do końca życia wspierał kampanie na rzecz pokoju i rozbrojenia. Józef Rotblat zmarł na posocznicę 31 sierpnia 2005 roku w Londynie.
Uznanie i znaczenie działalności Józefa Rotblata
Józef Rotblat odegrał ważną rolę w walce o pokojowe sposoby osiągnięcia bezpieczeństwa międzynarodowego. Szeroko cytowany w mediach, jest autorem i współautorem ponad 400 profesjonalnych materiałów, w tym Hiroshima’s Shadow, World Citizenship: Allegiance to Humanity, Nuclear Radiation in Warfare itp. Za swoją działalność naukowiec otrzymał Medal Hughesa, Baker Lecture, Medal Copleya, Medal Franklina, Pokojową Nagrodę Nobla i inne nagrody.
